God manifesteert zich voor Telemann in de schoonheid van de natuur – voor #Spinoza ook in de orkanen Florenze en Mangkhut

De tenor Hans Peter Blochwitz zingt de aria Senke dich von Purpurwolken uit Telemanns Die Tageszeiten:

Senke dich von Purpurwolken,
holder Abend, sanft herab!
Hauche reine, frische Lüfte,
schüttle Tau und Rosendüfte
von den feuchten Schwingen ab.

Het is weer tijd voor het genieten van mooie muziek. Ik draai al dagen schitterende muziek uit de CD box van de Deutsche Harmonia Mundi: 100 great recordings: Meisterwerke aus Renaissance, Barock und Klassik, die ik mezelf cadeau heb gedaan. Veel muziek is mij bekend, maar ik doe ook heerlijke ontdekkingen. Zo draaide ik de afgelopen dagen CD76 met van Georg Philipp Telemann, Die Tageszeiten [TWV 20:39]. Ik bezit dezelfde CD in een Sony-box met werken van Telemann, maar daar, tussen ander mooi werk van deze componist, was deze compositie me nog niet opgevallen. Hoe anders nu.

De cantatecyclus Die Tageszeiten is door Georg Philipp Telemann in 1757 in Hamburg gecomponeerd op een gedicht van Friedrich Wilhelm Zachariä. Het wordt gerekend tot Telemanns mooiste laatste werken. Na de Simfonie wordt in vier cantates het verloop van de dag gevolgd, van dageraad tot zonsondergang – elke cantate bestaande uit telkens een aria, een recitatief, weer een aria en een koor: Der Morgen (voor sopraan), Der Mittag (voor alt), Der Abend (voor tenor) en Die Nacht (voor bas). Een prachtige compositie, nogmaals, waarin Telemann op de tekst van Zachariä de schoonheid van de natuur waarin de grootheid van God zich manifesteert, bezingt –  volgens de.wiki is het stuk beïnvloed door de ‘Naturlyrik’ van Barthold Heinrich Brockes (1680–1747).

Op deze opname wordt de compositie schitterend uitgevoerd door het FREIBURGER VOKALENSEMBLE en COLLEGIUM MUSICUM FREIBURG o.l.v. Wolfgang Schäfer; met Mechthild Bach, sopraan; Mechthild Georg, alt; Hans Peter Blochwitz, tenor; Johannes Maanov, bas. U kunt de hele CD op Youtube beluisteren (alleen werd daar vergeten de namen der solisten te vermelden).

Ik heb voor dit blog de voor mij mooiste aria er uitgelicht: de aria: “Senke dich von Purpurwolken,” gezongen door de tenor Hans Peter Blochwitz.

* * *

Vorig jaar werd Die Tageszeiten uitgevoerd tijdens Musica Sacra Maastricht, op zaterdag 16 september 2017 in de St. Martinuskerk door het Sittardse Barokensemble Ad Mosam. Na vele jaren, tijdens de bijna zestien jaren dat ik in Maastricht woonde, vele concerten van Musicra Sacra te hebben bijgewoond, was dit het eerste festival waar ik niet meer bij kon zijn. De brochure met de tekst en uitgebreide toelichting van Stephen Westra staat als PDF op de website van Musica Sacra.

Atsuko Fukuoka’s “The Sovereign and the Prophets” – lijkt mij een geweldig mooi boek over #Spinoza

Met dank aan Jossi Efrat, de man van de Spinoza-excursies die gisteren bij mij op bezoek kwam, morgen 16 september 2018 zijn laatste van dit jaar doet en daarna weer terugreist naar Israël waar hij het grootste deel van het jaar woont, - na deze lange omleiding - breng ik vandaag dit blog over het boek dat mij tot heden nog was ontgaan. Maar zie aan het eind *). Jossi had de auteur ontmoet bij het “Nederland-Israel Spinoza Seminar” dat op 1 en 2 juli 2018 aan de Universiteit van Haifa werd gehouden [cf. blog en blog] en had daarbij bemerkt dat deze Japanse professor mevrouw Atsuko Fukuoka, ook redelijk Nederlands sprak. Het gaat om het boek van

Atsuko Fukuoka, The Sovereign and the Prophets. Spinoza on Grotian and Hobbesian Biblical Argumentation. BRILL, 12 February 2018 - 444 pagina's [e-book €125.00 - hardback €138; bij Book Depository  €137,46]

Gerald Stern (1925), Amerikaans dichter en essayist, schreef ook in een essay over #Spinoza

Deze grote Amerikaanse dichter, zoon van Oost-Europese joodse immigranten in de VS, schreef niet “zomaar vanuit het niets” het mooie gedicht over Spinoza waar ik gisteren mijn blog aan wijdde, maar had duidelijk studie van Spinoza gemaakt. Zo bleek uit het korte essay “Demystification” dat verscheen in

Gerald Stern, Stealing History. Trinity University Press, 2012 - 224 pagina's – books.google

In what could be boldly called a new genre, Gerald Stern reflects with wit, pathos, rage, and tenderness, on 85 years of life. In 84 short, intermingling pieces that constitute a kind of diary of a mind, Stern moves nimbly between the past and the present, the personal and the philosophical. Creating the immediacy of dailiness, he writes with entertaining engagement about what he’s reading, be it Spinoza, Maimonides, John Cage, Etheridge Knight, James Schuyler, or Lucille Clifton, and then he seamlessly turns to memories of his student years in Europe on the GI Bill, or his political and social action. Unexpected anecdotes abound. He hilariously recounts the evening Bill Murray bit his arm and tells about singing together with Paul McCartney. Interwoven with his formidable recollections are passionate discussions of lifelong obsessions: his conflicted identity as a secular Jew opposed to Israel’s Palestinian policy; the idea of neighbors in various forms — from the women of Gee’s Bend who together made beautiful quilts to the inhabitants of Jedwabne, who on a single day in 1941 slaughtered 300 Jews; and issues of justice.

Het liefst zou ik het hele korte essay “Demystification” hier overnemen, maar dat zou een schending van het copyright inhouden. Een deel is na te lezen in books.google en de hele tekst is te vinden in “Do You Write Poetry?”[PDF], aan het eind waarvan het korte essay is opgenomen. Welnu, hieronder volgt wat hij daarin schrijft over Spinoza – en, komaan, ook de concluderende slotparagraaf neem ik mee [Interessant is om even na te lezen wat Lucy Biederman in » “And I Go On and On”: Gerald Stern’s Poetics of Protest « [PDF] schrijft over dit slot van “Demystification.”]:

Gerald Stern (1925), Amerikaans dichter en essayist, schreef een fraai gedicht over #Spinoza

Hij is een werkelijk groot en breed gekende dichter van zo’n twintig dichtbundels en zeker vier essaybundels. Stern doceerde literatuur en creatief schijven aan verschillende universiteiten en ontving meerdere prestigieuze prijzen. De dichter Toi Derricotte zei over zijn werk: “Gerald Stern has made an immense contribution to American poetry. His poems are not only great poems, memorable ones, but ones that get into your heart and stay there. Their lyrical ecstasies take you up for that moment so that your vision is changed, you are changed. The voice is intimate, someone unafraid to be imperfect. Gerald Stern’s poems sing in praise of the natural world, and in outrage of whatever is antihuman.” [cf. poets.org]

Het tijdschrift Poetry van aug. 1984 had van hem het gedicht “Of Blessed Name” [van hier: poetry foundation]

Ewoud Mijnlieff vandaag in Den Haag Centraal over de geschiedenis van het Haagse standbeeld van #Spinoza

Het Joods Historisch Museum, waar ik deze afbeelding vandaan heb, schrijft erbij: “Prentbriefkaart van het standbeeld van Spinoza in Den Haag in de sneeuw, circa 1918. Datering: 1918 (ca.). Vervaardiger: onbekend.” [En dat terwijl de naam van de maker op de voorzijde staat: H. Berssenbrugge].[cf. jhm]

Ewoud Mijnlieff, de curator van tekeningen en prenten van het Haags Gemeentearchief, heeft vandaag een stuk in het blad Den Haag Centraal over het Haagse Spinoza-standbeeld onder de titel ”Spinoza zit.” Hij verspreidde het stuk via een tweet. Hij dateert de “foto van Herman Berssenbrugge” in 1927.

Ik geef hier de foto van zijn artikel door.

 

Laudatio op Spinoza’s substantiebegrip – hoe Spinoza Plato op z’n kop zette en de filosofie opnieuw begon. - #Spinoza

Ineens, naar iets anders op zoek, stuitte ik vandaag op een boek, waaraan je uit de titel niet direct zou afleiden dat het in sterke mate over Spinoza gaat. Maar dat blijkt wél het geval en zo knutsel je serendipisch dus een Spinoza-blog in elkaar...!

Het boek dat mij verraste was

Ferdinand Auhser, Die Macht der Form: Versuch einer dynamischen Ontologie. Bielefeld: transcript Verlag, 2015  - 292 pagina's – books.google

Wie kann der Begriff »Information« philosophisch gefasst werden? Welche Rolle spielt Form als Wirklichkeit? Was hat Macht mit philosophisch verstandener Form und dem Wirken des Wirklichen zu tun?
Zur Beantwortung dieser Fragen spannt Ferdinand Auhser einen Bogen von Aristoteles über Spinoza und Leibniz bis zu Nietzsche - verbunden mit dem Versuch, erhärtete philosophiehistorische Positionen und dogmatisierte Formen der Interpretation aufzubrechen, um den Weg einer Umkehrung des Platonismus im Sinne von Deleuze einzuschlagen. Welt und Kosmos werden dabei verstanden als immanente Metamorphosen, permanente Bewegungen, Ekstasen und Produkte einer immer wirkenden Dynamik, deren Wirklichkeiten Willen und Macht sind.

Vandaag zijn de NWO Spinoza- en Stevin-prijzen uitgereikt -#Spinoza

From left to right: Marileen Dogterom, Carsten de Dreu, John van der Oost, Marion Koopmans, Beatrice de Graaf en Anna Akhmanova (credits: Bram Saeys) [NWO]