zondag 15 juli 2018

Yitzhak Melamed wegens dragen kippa slachtoffer antisemitische aanslag op weg naar lezing over #Spinoza


Yitzhak Melamed [cf.] zou in Bonn een lezing geven over de „transzendentalen Gott bei Spinoza" en werd op weg naar de universiteit in Bonn eerst door een Palestijnse jongeman gemolesteerd daar hij een keppeltje droeg en toen in elkaar geslagen door de Duitse politie. Lees het verhaal in Der Berliner Morgenpost (klik bovenste afbeelding) of hetzelfde verhaal in Der Westen (klik onderste afbeelding).

Of lees hoe professor Melamed zelf de vreselijke lotgevallen die hem overkwamen in de Bonner Hofgarten op 11 juli 2018 in een brief aan een Duitse vriend beschreef, door Melamed op 13 juli op Facebook geplaatst en een dag later overgenomen op Leiterreports.

zaterdag 14 juli 2018

Tip voor de deelnemers aan de VHS-zomerweek: “Spinoza en de Europese Verlichting”


Maandag over een week, van 23 t/m 27 juli 2018, start weer de jaarlijkse VHS-zomerweek in hotel Woodbrooke in Barchem. Thema van de week is: Spinoza en de Europese Verlichting [cf. VHS].
In eerdere blogs wees ik op de recent toegezonden mededelingen van Henri Krop en Paul Juffermans, die zeer goed als inleiding of achtergrond te gebruiken zijn. Toen ik gisteren met Ernst Cassirer bezig was - die zoals bekend Die Philosophie der Aufklärung schreef [Tübingen: Morh, 1932]. in het Engels vertaald als The Philosophy of the Enlightenment [Princeton: Princeton University Press, 1951] – ontdekte ik de masterthesis van
Kees-Jan van Klaveren, Het maakbare verleden. Verlichtingshistoriografie van Cassirer tot Israel in moreel perspectief. Masterthesis Maatschappijgeschiedenis aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, 2008 [PDF]
Het is een zeer informatieve, indrukwekkende en goed leesbare studie over de diverse historische (en filosofische) studies van de Verlichting. Aan bod komen de Verlichtingsstudies van: Paul Hazard, Ernst Cassirer, Peter Gay, Horkheimer & Adorno, Margaret Jacob, Jonathan Israel e.a. Een gedegen, informatief en kritisch overzicht. Spinoza komt - via Israel - veel aan de orde en voor Locke heeft de auteur extra belangstelling.
De studie van zo'n 144 bladzijden, kan mogelijk een goede voorbereiding geven op die studieweek - een achtergrond bieden. Lees eventueel eerst de samenvatting:

"A Makeable Past. Enlightenment Historiography from Cassirer to Israel in Moral Perspective (1932-2006)," Master Thesis summary, EUR, 2008 [PDF]

 


André Pessel in voorwoord van zijn “Dans l'Éthique de Spinoza”: Het spinozisme heeft ons van Spinoza afgewend. - #spinoza


De auteur wil: "Sous le spinozisme, retrouver Spinoza."

André Pessel, Dans l'Éthique de Spinoza. Paris: Klincksieck [Collection : Critique de la politique],  9 maart 2018 - 146 pp

Présentation de l'éditeur
Athée de système, athée vertueux, Spinoza a disparu sous le spinozisme, lui-même réduit à une forme d'athéisme. L'auteur a voulu poser la question de cette résistance à l'Ethique et retrouver Spinoza sous le spinozisme. Il fallait pour cela être dans l'Ethique, dans un livre dont l'écriture more geometrico cache un déplacement inédit. Chez les adversaires de Spinoza, la résistance au texte montre que Spinoza institue un mode nouveau et inouï de positionnement du lecteur. A la lecture de l'Ethique, on comprendra ce que signifie pour le sujet, être effet de texte : le lecteur est construit par sa lecture, ce qui configure une théorie du sujet absolument nouvelle. Il fallait partir des réfutations de Spinoza pour mesurer, contre le prestige du cogito cartésien et de sa méthode, ce que peut être l'assujettissement du moi à un ordre dont il est l'effet et non le principe. Et ordre se prend en deux sens. Ordre de l'infini actuel auquel la puissance du sujet s'intègre, or en proférant une imputation de spinozisme, les adversaires de Spinoza ont privilégié une théorie de la substance sans travailler sur une théorie de la puissance. Ordre d'un livre jouant de la géométrie comme d'une rhétorique et qui procède par allers et retours. Se placer dans l'Ethique pour la lire, c'est assumer cette détermination du lecteur se constituant par ces déplacements réitérés. L'ordre de la lecture est infini et symbolise avec l'infini actuel dont il est l'effet.

vrijdag 13 juli 2018

Over een “kantisierter Spinozismus” - #spinoza


In dit blog kunt u met mij ontdekken wat met “kantisierter Spinozismus” bedoeld werd en hoe verschillend dat gewaardeerd werd: van Von Humboldt’s door Steinthal positief gewaardeerde “kantisierter Spinozismus” (“H.s geniale[r] Tat”) tot Steinthal’s door Cassirer negatief gewaardeerde “kantisierter Spinozismus” – althans zo leek het even… Zie hoe ik mij een middagje heb vermaakt met het oplossen van een simpel probleempje. Het voordeel is dat je door te blijven zoeken ‘wijzer’ kunt worden. Ik kwam de term “kantisierter Spinozismus” tegen en wilde daar meer van weten. Zie hier mijn zoekresultaten.

Carlos Brandt (1875 – 1964) zag Spinoza als vegetarische filosoof - #spinoza


 
Het ging me in eerste instantie om de cover, waarover ik op 29-09-2016 al het blog had: “Inutilis scientia Spinozana [226] Spinoza afgebeeld binnen een ouroboros”. Daar ging het over de ouroboros of de slang die zich in de staart bijt.

Nu ik een beter exemplaar van die cover tegenkwam wil ik die nog eens brengen en heb ik er enige informatie over de auteur bij gezocht. Er is een en.wikipedia-pagina en er is dit artikel van Josep Maria Roselló, “Carlos Brandt: el filósofo del vegetarianismo” [PDF], waaruit ik zijn foto overnam.
Over dit boek van
Dr. Carlos Brandt, Spinoza y el panteísmo. Buenos Aires: Kier, 1941; Ediciones Regenérate, Barcelona: Romargraf S.A, 1972

Haal ik uit die PDF deze passage [u kunt het zelf desgewenst wel door een vertaalmodule halen]:

El filósofo vegetariano Baruch Spinoza (1632-1677), elabora el concepto de substancia que anula la diferenciación entre lo divino y lo natural, entre Dios y la naturaleza. Brandt con su obra Spinoza y el panteísmo (1941), realiza un arduo trabajo de análisis filosófico para exponer su propia visión del panteísmo (9), donde incluye a la Voluntad Infinita.

El sentido transcendente de Brandt le conduce a lo que denomina la religión universal del porvenir basada, a su entender, en la moral, la verdad y la sabiduría y no en tradiciones ni en supersticiones.

Dat hij graag in filosofen en anderen veganisme ontdekte blijkt o.a. uit deze covers:

donderdag 12 juli 2018

Spinoza was de eerste "moderne jood" die uitgebreid over Jezus schreef! Dat mag wat meer bekend worden over #spinoza


Wel fraai vind ik het om aan het blog van 5 maart 2018 « Spinoza vijfde evangelist of toch minstens “een Christelijck philosoph”? », waarin ik uitgebreid inging op het best vele dat Spinoza over Christus schreef, het volgende citaat te kunnen toevoegen:

The Jewish Jesus: An Overview

In recent years there has been renewed interest in the role of Jesus in the formation of Judaism.' Much of this has precedent in earlier Jewish adaptations of the search for the historical Jesus in nineteenth-century Germany and also reflects a contemporary interest in ecumenicism and the increasing role and influence of Jewish Studies in the American Academy. While Jews often look to lsaak Markus Jost, Abraham Geiger, and to a lesser extent Joseph Salvador as composing the first sustained modern Jewish studies of Jesus, Spinoza may have been the first "modern Jew" to write extensively about him, mostly comparing him with Moses in his Theologico-Political Treatise. Although it would be a stretch to say Spinoza is the beginning of the "Jewish Jesus" among Jews, his invocation of Jesus in the context of his "Jewish" reflections on the Bible tills the ground for what would become a more sustained examination of Jesus and his role in the formation of Modern Judaism. It is not a coincidence that Martin Buber, who had undying respect for Spinoza and also wrote extensively about Jesus, noted in a Spinozistic spirit that Moses "had a genius which could only find its parallel in Jesus." [Vetdruk door mij, SV. Noten weggelaten].

Zo opent Shaul Magid, professor aan het Department of Religious Studies aan de Indiana University [cf.] zijn bijdrage
Shaul Magid, « "Brother Where Art Thou?" Reflections of Jesus in Martin Buber and the Hasidic Master R. Shmuel Bornstein of Sochaczev, » in Christian Wiese & Martina Urban (Eds.), German-Jewish Thought Between Religion and Politics: Festschrift in Honor of Paul Mendes-Flohr on the Occasion of His Seventieth Birthday [Walter de Gruyter, 2012], p. 209 – 240 – books.google
Tot mijn vreugde zag ik dat de auteur zijn hoofdstuk heeft geüpload als PDF op zijn academia.edu.
Aan de genoemde boektitel is te zien dat ik nog met het vorige blog en Paul Mendes-Flohr bezig ben. Ik hoop met een vervolgblog daarop te komen. Maar bovenstaande ontdekking wil ik graag apart brengen.
Al staat het niet zo in de titel, maar in de tekst gaat de auteur ook uitgebreid in op “Reflections of Spinoza in Martin Buber.”

In nog een hoofdstuk komt Spinoza aan de orde, n.l. in:
Michah Gottlieb, « Leo Strauss on Lessing’s Spinozism », Pages 289-316 [Dit staat niet op zijn academia.edu; wel diens "Between Judaism and German Enlightenment: Recent Work on Moses Mendelssohn in English." In: Religion Compass, 4/1 (2010): 22–38 [PDF]

woensdag 11 juli 2018

Was Spinoza een Meta-Rabbi? - #spinoza


En wat wordt daar dan mee bedoeld?
De titel van een artikel van de – nu emeritus - professor aan de Hebrew University of Jerusalem, Paul Mendes-Flohr, te vinden op zijn academia.edu

• Paul Mendes-Flohr, “Spinoza: Renegade or Meta-Rabbi?” in: Forum 1977 #2 [27] (Autumn 1977), 54-63, geüpload naar academia.edu - een artikel dat dus verscheen in het jaar van de herdenking van Spinoza's 300-jaar geleden overlijden - het maakte mij nieuwsgierig. Het was in eerste instantie de term 'Meta-Rabbi' die nieuw voor me was en mij intrigeerde. Het is een niet onaardig artikel, waar ik op ’t eind van dit blog nog even op terugkom.

Opmerkelijk is dan dat met dat ‘Meta-Rabbi’ van de titel in dat stuk niets wordt gedaan dan dat verwezen wordt naar een hoofdstuk van George Steiner. Verder komt het niet meer aan de orde. In een later boek echter van dezelfde auteur

Paul R. Mendes-Flohr, Divided Passions: Jewish Intellectuals and the Experience of Modernity. Wayne State University Press, 1991, is er op blz. 432, deze eindnoot 24 [cf. books.google]
24. The term "meta-rabbi" was coined by George Steiner to refer to modern Jewish intellectuals (e.g., Marx, Einstein. Freud) who despite their distance from Jewish culture and religious practice retain a "Jewish sensibility" which taps the most significant depths of Judaism and pari passu singularly contributes to their general intellectual endeavor. Cf. George Steiner, "Some Meta-Rabbis," in D. Villiers, ed., New Year in Jerusalem (London, 1976). pp. 64-76.
Opm. De titel van dat boek had moeten luiden: Douglas Villiers, ed., Next Year in Jerusalem: Portraits of the Jews in the Twentieth Century. (London: Harrap / New York: Viking, 1976), pp. 64-76

In een eerdere eindnoot (22) verwees hij naar een artikel dat hij twee jaar daarna schreef samen met Stephen Weinstein, dat hij wel noemt op zijn academia.edu, echter niet heeft geüpload:
Paul Mendes-Flohr and Stephen Weinstein, “The Heretic as Hero: Spinoza and the Jews of Modernity,” The Jerusalem Quarterly 5 (Winter 1977 [Spring 1978]): 57-63