zondag 17 juni 2018

MA-thesis van Magdaléna Jánošíková over Eliezer Eilburg met aandacht voor #Spinoza



Bij de zoektocht voor vorige blogs kwam ik de volgende MA-thesis tegen: 
Het accent in Magdaléna Jánošíková’s MA-thesis ligt op Eliezer Eilburg, die een eeuw voor Spinoza met controversiële conclusies over Bijbel en wonderen kwam. Nadat ze Abravanel’s filosofie-kritiek heeft besproken, behandelt ze Spinoza’s Tractatus Theologico-Politicus met het doel diens denken over filosofie te vergelijken met dat van Eilburg. Wat betreft Spinoza heeft ze kennis genomen van het in het vorige blog vermelde artikel van J. Samuel Preus - dat was ook de aanleiding die mij de PDF deed ontdekken van haar MA-thesis:
Magdaléna Jánošíková, Eliezer Eilburg: Criticism of Miracles. M.A.-thesis Palacký University Olomouc (Tsjechië), 2012 [PDF]

Meer over haar: Teaching Associate Queen Mary University of London [cf.] Haar foto van de DEMM-pagina first year [2015/2016] PhD student in history at Digital Editing of Medieval Manuscripts (DEMM); haar academia.edu aldaar haar Twitter en Facebook.
Grepen uit de Inleiding:

Interessant te zien hoe snel het vorige blog al via een tweet van Ilyenkov et alia werd doorgegeven - #spinoza

Mét een interessant en passend citaat!



James Samuel Preus (1933 - 2001) “Spinoza has fooled the reader” (waar hij in de TTP Maimonides schreef, bedoelde hij Meijer) #spinoza

James Samuel Nesbitt Preus

Toen ik op 14 juni 2018 het blog bracht over James Samuel Preus (1933 - 2001), besefte ik nog niet dat ik een gezicht had gegeven aan de Spinoza scholar die de these onderbouwde dat Spinoza in de TTP in discussie ging met Lodewijk Meijer’s Bijbelinterpretatie en dat “part of the motivation for writing the Treatise may have been the appearance of Meyers’s work and the responses to it. My conclusion is that Spinoza and Meyer represent coherent and fundamentally opposed approaches to biblical interpretation: philosophical and "historical" - a method Spinoza carefully defines even as he invents it.”
Dit schreef hij in een artikel, waaraan duidelijk veel research ten grondslag lag en dat zes jaar voor zijn Spinoza-boek over de TTP verscheen:
J. Samuel Preus, “A Hidden Opponent in Spinoza's Tractatus.” In: Harvard Theological Review Vol. 88, No. 3 (Cambridge UP, 1995), 361-388 [citaat op p. 367/68] -  NB 't abstract en alle voetnoten zijn te vinden op Cambridge.org.
Die “Hidden Opponent” was Lodewijk Meijer.
Deze stelling heeft Preus uiteraard meegenomen naar zijn boek, zoals blijkt uit deze dia die ene Frans Claes een jaar of drie geleden op internet zette in een diareeks over “Spinoza en de rabbijnse traditie in de Nederlandse Republiek Spinoza Joodse filosoof? debat Spinoza Joodse exegeet? Sutcliffe Spinoza en de rabbijnse.”

 Enige citaten uit dit zeer lezenswaardige artikel:

vrijdag 15 juni 2018

De NWO-Spinoza-en–Stevin-Premies 2018 bekend gemaakt #spinoza



Foto: NWO/Ivo de Bruijn

Dit jaar zijn naast de 4 Spinoza-premies tevens de 2 Stevin-premies bekend gemaakt. Op de foto is ‘t gewijzigde logo/banier te zien.
Gisteren maakte NWO-voorzitter Stan Gielen bekend dat prof. dr. Anna Akhmanova, prof. dr. Marileen Dogterom, prof. dr. Carsten de Dreu en prof. dr. John van der Oost de NWO-Spinozapremie ontvangen, en prof. dr. Beatrice de Graaf en prof. dr. Marion Koopmans de NWO-Stevinpremie. De Spinoza- en de Stevinpremies zijn de hoogste onderscheidingen in de Nederlandse wetenschap. De laureaten krijgen ieder 2,5 miljoen euro, te besteden aan wetenschappelijk onderzoek en activiteiten met betrekking tot kennisbenutting.
De onderzoekers ontvangen de premie voor hun uitmuntende, baanbrekende en inspirerende werk. Sinds 1995 reikt NWO de Spinozapremie jaarlijks uit aan maximaal vier wetenschappers die tot de internationale top van hun vakgebied behoren. De NWO-Stevinpremie, jaarlijks bestemd voor maximaal twee (teams van) onderzoekers, wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt. Bij beide premies staat de kwaliteit van de onderzoeker voorop. Bij de Spinozapremie ligt de nadruk op het wetenschappelijke werk en op fundamentele vraagstukken; bij de Stevinpremie gaat het ook om wetenschappelijk werk, maar in de eerste plaats op de maatschappelijke impact ervan.  [Cf. NWO en tweet]

Michel Juffé brengt kritische beschouwing over Frédéric Lenoir en zijn "Le miracle Spinoza" - #spinoza


 
In het blog van 30 april 2018 gaf ik door: « Michel Juffé geeft een overzicht van Franse "vrienden van Spinoza" ». Michel Juffé, zelf Spinoza-specialist, besprak de collega Spinoza-kenners Robert Misrahi, Henri Meschonnic, Bernard Pautrat, Henri Atlan, Jean-François Billeter en Charles Ramond. Ik veronderstelde dat zeker Pierre-François Moreau nog aan bod zou komen  - wat ik nog steeds verwacht.
Gisteren had hij op iPhilo een artikel waarin alleen Frédéric Lenoir aan de orde komt met de vraag: "vrai ou faux ami de Spinoza?"
Juffé wijst erop dat Lenoir, die bestsellers over religie schreef, geen Spinoza-geleerde is. Zelf schrijft Lenoir dat hij Spinoza snel las, tezamen met enige biografieën en commentaren. “Dus we konden het ergste verwachten. Toch is Le miracle Spinoza (Fayard, 2017) aangenaam om te lezen en geeft van Spinoza een tamelijk correct exposé, zelfs al is het bezaaid met kleine fouten en nogal geromantiseerd,” schrijft Juffé, die Lenoir vooral het verwijt dat hij van Spinoza een 'wijze' in de religieuze betekenis van het woord maakt, iets wat Spinoza zeker niet is en nooit mee akkoord zou zijn gegaan - met zo’n voorstelling van zaken.
Ik heb één niet onbelangrijke kanttekening bij waar Juffré beweert: "Non, c’est le corps qui pense et rien d’autre!" Daar drukt hij zich onbeholpen en zeer onspinozistisch uit: het lichaam behoort tot het uitgebreide en dat is een heel ander attribuut dan denken. Nee, het is de mens die denkt! Homo cogitat [2/ax.2] en niet: corpus cogitat.  "Per corpus intelligo modum qui Dei essentiam quatenus ut res extensa consideratur, certo et determinato modo exprimit; vide corollarium propositionis 25 partis I." [2/Def1] 

Enfin, zo zijn we goed voorbereid voor als zijn Nederlandse uitgever Ten have met de vertaling van het boek komt. Inmiddels begint het al op te vallen dat die vertaling er niet al is...

donderdag 14 juni 2018

Tekening van het bronzen beeld van Baruch de Spinoza onthuld te 's Gravenhage 14 September 1880 - #spinoza

Uitgave van Martinus Nijhoff, gedrukt bij Wed E. Spanier & Zn, Lith. v. Z.M.

James Samuel Preus (1933 - 2001) godsdienst scholar schreef enige studies over #Spinoza



Hij heeft merkwaardigerwijs geen Wikipediapagina of andere pagina waar dan ook. Ook is er geen obituary van hem te vinden, terwijl hij toch als godsdienstwetenschapper enige belangrijke studies schreef, om te beginnen met
James Samuel Preus, From Shadow to Promise: Old Testament Interpretation from Augustine to the Young Luther. Harvard University Press, 1969 [Ik vermoed dat het een uitwerking van zijn dissertatie geweest zal zijn].
J. Samuel Preus, Explaining Religion: Criticism and Theory from Bodin to Freud. New Haven, Conn.: Yale University Press, 1987; reprint Scholars Press, 1996
J. Samuel Preus traces the development and articulation of a modern "naturalistic" approach to the study of religion by examining ideas about the origin of religion in the works of nine western thinkers: Jean Bodin, Herbert of Cherbury, Bernard Fontenelle, Giambattista Vico, David Hume, Auguste Comte, Edward Brunett Tylor, Emile Durkheim, and Sigmund Freud. He argues that beginning in the sixteenth century increasing critical detachment from theological presuppositions and commitments made it possible for the question of origins to be posed from an altogether non-religious point of view. This new modernist paradigm was characterized by the conviction that religion could be explained in scientific terms, like any other object of critical investigation. [Cf.]
Ik kom zo op zijn werk over Spinoza, dat uiteraard de aanleiding is voor dit blog. Ik sprokkel voor dit blog hier en daar gegevens vandaan.

dinsdag 12 juni 2018

Yirmiyahu Yovel (1935 – 2018) is zondag 10 juni overleden - #spinoza


Vanmiddag verspreidde Haaretz 't nieuws: “Professor emeritus Yirmiyahu Yovel, one of Israel's most prominent intellectuals, who combined successful careers in academia and in the public sphere, died Sunday at age 83.”

Meer laat Haaretz niet lezen of je moet betalen... maar het is genoeg. Daarna zag ik dat de Duitse filosoof Thomas Meyer gisterenavond een uitgebreid in Memoriam had op de Süddeutsche Zeitung, waarnaar ik graag verwijs en waarvan ik de foto leen.

Yovel is voor de in Spinoza geïnteresseerden vooral bekend van zijn oorspronkelijk in het Hebreeuws geschreven, bij Princeton University Press in 1989 uitgekomen Spinoza and Other Heretics. Volume One: The Marrano of Reason; Volume Two: The Adventures of Immanence.

Niet iedereen was het eens met hoe vergaand hij Spinoza aan de Maranen koppelde, maar hij heeft er erg grote invloed mee uitgeoefend.

En Yovel is bekend van de conferenties die hij in Jeruzalem organiseerde over elk deel van de Ethica afzonderlijk - uitgegeven in de Jeruzalem-serie “Spinoza up to 2000”. Zie desgewenst hier via Google wat ik op het Spinozablog in de loop der tijd zoal over hem schreef.

Ik bezit zijn boek in een schitterende eendelige Duitse uitgave, waarvan ik zeer kon genieten. Ik heb het zojuist weer eens met grote bewondering ter hand genomen en er in gebladerd - beseffend dat we niets meer van deze Spinoza geleerde zullen horen en alleen in dankbaarheid voor het vele dat hij gepresteerd heeft, aan hem kunnen denken.
Karl Lagerfeld's Spinoza voor Yirmiyahu Yovel's Spinoza. Das Abenteuer der Immanenz - 2012


Rudolf Boehm en Beethovens laatste muziek “Muss es sein? Es muss sein! Es muss sein!” Zou er Spinozistische blije overgave aan een deterministisch inzicht in zitten? - #spinoza


In vervolg op het vorige blog, “Recente teksten over Spinoza van professor filosofie Sonja Lavaert,” ga ik hier nog even door n.a.v. het boek over de filosofie van Rudolf Boehm van

• Paul Willemarck (ed.) Wat moet? En wat is nodig? Over de filosofie van Rudolf Boehm. Reeks: Sociale Wetenschappen Kruispunten, #6, Antwerpen/Apeldoorn: Garant, 2018. [cf. maklu.be].

Uit het “Woord vooraf” van Paul Willemarck blijkt dat, toen gezocht werd naar een titel voor dit boek over zijn filosofie, Rudolf Boehm voorstelde te verwijzen naar de woorden die Beethoven aan het laatste deel van zijn laatste compositie toevoegde.

Het laatste, IVe deel, van Ludwig van Beethoven's 16e en laatste strijkkwartet opus 135 in F gr.t., het laatste complete werk dat hij in maart 1827 - een paar maanden voor zijn dood - componeerde, heeft als titel "Der schwer gefasste Entschluss," en begint 'Grave' met de diepe vraag “Muss es sein?" om snel over te gaan in het vreugdevolle en bevestigende 'Allegro' “Es muss sein! Es muss sein!”

Recente teksten over Spinoza van professor filosofie Sonja Lavaert - #spinoza


Sonja Lavaert, die moderne filosofie, filosofie van de Verlichting, taal en maatschappijtheorieën, en ethiek en vertalen aan de Vrije Universiteit Brussel doceert, was zo vriendelijk mij te attenderen op enige recente teksten van haar waarin het vooral en/of in sterke mate over Spinoza gaat. Twee ervan in boeken waarnaar ik al eerder een blog had en een laatste in een uitgave de mij nog onbekend was en waaraan ik hieronder en in een volgend blog de meeste aandacht wil wijden.

[1] Toen ik op 22 april 2018 het blog had over de komst van Sonja Lavaert & Winfried Schröder (Hrsg.), Aufklärungs-Kritik und Aufklärungs-Mythen. Horkheimer und Adorno in philosophiehistorischer Perspektive [De Gruyter, 2018] werd op de website van de uitgever de inhoudsopgave nog niet gegeven; inmiddels is die daar wel te vinden.

[2] In Maria Susana Seguin (Dir.), La Lettre clandestine 2018 n°26: Spinoza et la littérature philosophique clandestine..[Classiques Garnier – mei 2018 – cf. blog] is van haar hand (wat ik al had gezien, maar was vergeten erop te wijzen]:

• Sonja Lavaert, « Entre clandestinité et sphère publique. Le cas Koerbagh ».

[3] In de volgende editie van la Journée d’étude, 23 juni, brengt Sonja Lavaert “iets over L’Esprit de Spinoza.” Ik neem dat ze het misschien over een poosje ook op haar pagina bij academia.edu zal plaatsen.

[4] Tenslotte hoofdstuk in een boek over de filosofie van Rudolf Boehm Paul Willemarck (ed.) Wat moet? En wat is nodig? Over de filosofie van Rudolf Boehm. Garant, Antwerpen/Apeldoorn, 2018. [cf. maklu.be]. Daarin staat van

• Sonja Lavaert, ‘Metafysica van het subject, een misleidende spraakverwarring.’

Haar bijdrage gaat voor 2/3 over Spinoza, onder andere over de taal waarin de Korte Verhandeling is geschreven. Zij vermeldt verder dat in de bijdrage van Christian Van Kerckhove, “De draagkracht van de eindigheid - Brief aan Rudolf,” verwezen wordt naar mijn blog over Boehm en m.n. naar een uitspraak van haar op dat blog.

[5] Momenteel werkt ze aan een monografie over de politieke filosofie in de 17de-eeuwse Nederlanden, werktitel Geen vrijheid zonder gelijkheid, geen gelijkheid zonder vrijheid, te verschijnen in 2018.

Het onder [4] genoemde boek wordt aanleiding tot een volgend blog.

maandag 11 juni 2018

Spinoza-portretten in potlood van Pilar González-Gómez voor Revista Aleph No. 159 - #spinoza


Voor de Spinoza-special die in de 45e jaargang van Revista Aleph, Publicación literaria y de pensamiento, in 2011 verscheen onder redactie van Carlos-Enrique Ruiz, maakte Pilar González-Gómez twee potloodtekeningen van Spinoza. De ene verscheen op de cover, de andere in de “Sección de NOTAS” [cf.]. Ik heb ze hier in één bestand bijeengebracht.

Aleph No. 159. Octubre - Diciembre, 2011. Manizales, Caldas, Colombia. Edición monográfica sobre Baruch Spinoza. ¡45 años! de la Revista. Director: Carlos-Enrique Ruiz.

Het nummer is desgewenst per artikel te lezen op de website van Revista Aleph [cf. No. 159] of doorheen te bladeren op calameo.com
Van de kunstenares vind ik wel andere tekeningen, maar over haar verder geen informatie.

zondag 10 juni 2018

Antonio Banfi (1886 - 1957) zijn cursus over Spinoza werd na zijn dood als boek uitgegeven - #spinoza


Was een Italiaanse filosoof. “Although influenced by the Marburg Neo-Kantians and Edmund Husserl, whom he knew personally, Banfi moved away from Idealism and instead focused on Marxism, in particular, historical materialism. Banfi joined the Italian Communist Party in 1947. He was elected to the Italian senate in 1948 and again in 1953. Aldus de en.wikipedia; de it.wikipedia heeft uiteraard veel meer, maar ook die heeft niet de informatie dat postuum van hem verscheen:
Antonio Banfi, Spinoza e il suo tempo. Lezioni e scritti. A cura di Livio Sichirollo. Firenze: Vallecchi editore [Socrates: collana di filosofia, #6], 1969 - 332 pagina's

Op cover lezen we de tekst: "L'eroismo del pensiero spinoziano è la sua rinuncia al trascendente: ciò che è, è ciò che deve essere. Compito dell'uomo è cogliere serenamente il senso del reale e vivere secondo questo senso". ["De heldhaftigheid van het Spinoziaanse denken is het afstand doen van het transcendente: wat is, is wat het zou moeten zijn. De taak van de mens is om het realiteitsgevoel rustig te begrijpen en volgens deze betekenis te leven".]

Uit diverse artikelen die over Banfi en zijn filosofie verschenen, zoals “SUL PENSIERO DI ANTONIO BANFI” door Antonio Santucci, “IL PENSIERO DI ANTONIO BANFI” door B. L. PASQUETTO en “SULLA PEDAGOGIA DI ANTONIO BANFI” door Egle Becchi en “L'INSEGNAMENTO DI ANTONIO BANFI” door Luciano Anceschi, blijkt niets over enige speciale interesse van hem in of beïnvloed zijn door Spinoza.
In het artikel “ANTONIO BANFI LA CULTURE ITALIENNE ET L'EUROPE” door Livio SICHIROLLO, blijkt op p. 217 dat hij aan de universiteit in de periode 1933-1935 colleges gaf over Nietzsche en Spinoza. En vervolgens in voetnoot 10: “Les deux cours les plus célèbres ont été publiés posthumes  Spinoza e il suo tempo, Florence, Vallecchi, 1969 et Introduzione a Nietzsche, Milan, ISEDI.”
Het boek is dus na zijn overlijden, uit collegeaantekeningen geredigeerd door Livio Sichirollo, als dit boek uitgegeven. In het boek van Filippo Mignini, Introduzione a Spinoza [Editore Laterza & Figli Spa, 2006 - 292 pagina's – books.google], waarin hij kort het Italiaanse Spinozisme behandelt, vermeldt hij alleen maar de schrijver en titel van het boek – er is blijkbaar niet iets bijzonders over te vertellen. Waarvan akte.
 

Euphorbia spinosa - tegenwoordig ook wel Euphorbia spinoza genoemd. #spinoza


De gok van Spinoza komt meer overeen met die van Balling dan met die van Pascal - #spinoza


Op 20 januari 2012 had ik het blog “De gok van Pascal en de gok van Balling”
Huub Mous kwam op 13 maart 2012 met zijn blog “De gok van Spinoza en Pascal,” waarin hij Spinoza's keuzedilemma aan het begin van de TIE schetst als een soort 'Gok van Spinoza'.
Eergisteren, 8 juni 2018, bracht Eric Schliesser zijn blog "Spinoza and the Origin of Utilitarianism."
Aanleiding ervan was, zoals hij schrijft, de lezing die Beth Lord op 7 juni bij de London Spinoza Circle gaf, getiteld "Spinoza and the art of reasoning," die hij blijkbaar had bijgewoond. Zij besprak een bekende passage uit de opening van de TIE waaraan Schliesser in zijn blog een andere uitleg wilde geven dan zij deed. Het komt erop neer dat Spinoza met de oplossing van zijn keuzedilemma volgens Schliesser aan het begin van het utilitarisme zou hebben gestaan. Het gaat om een analyse van de tekst uit de TIE die uitloopt op [Schliesser citeert de vertaling van Elwes, ik die van Verbeek]:
In elk geval is het nu mijn doel om een om een dergelijke natuur te verwerven en om me ervoor in te zetten dat velen haar met mij verwerven – tot mijn geluk behoort namelijk ook dat ik mij ervoor inspan om velen hetzelfde te doen begrijpen als ik zodat hun begrip en hun begeert voortaan met mijn begrip in mijn begeerte  overeenkomen. En om dat mogelijk te maken is het noodzakelijk om van de natuur zo veel te begrijpen als nodig is om een betere natuur te verwerven. Vervolgens is het nodig om een zodanige samenleving te vormen als nodig is om zoveel mogelijk mensen in staat te stellen dat doel zonder moeite te bereiken. [TIE § 14, vert. Theo Verbeek]
Maar de overwegingen en het keuzedilemma waarvoor Spinoza zich geplaatst zag, leest men in de tekst die hieraan voorafgaat.
Schliesser verwijst in zijn blog ook naar het boek van Lewis Feuer die dezelfde passage bespreekt en behandelt hoe Spinoza in die tijd vooral met collegiantenvrienden als Balling omging. [Lewis S. Feuer, Spinoza and the Rise of Liberalism. Boston: Beacon Press, 1958; London: Mayflower Publ., 1960 & 1966; New York: Greenwood, 1983; New Brunswick, NJ: Transaction Publishers, 1987; Routledge, 2017 - books.google]

Alexander Douglas over hoe Spinoza over economie dacht - #spinoza


De website Conatus News is a progressive news source dedicated to a perspective built primarily on reason, secularism, and a dedication to universal human rights. Hoofdredacteur is Lucas Lynch.
Scott Douglas Jacobsen heeft op Conatus News een reeks interviews met – de ons op dit blog bekende - Dr. Alexander Douglas die gespecialiseerd is in de geschiedenis van de filosofie [i.h.b. Spinoza] én in de filosofie van de economie. Pas gisteren, in de 6e sessie "Q&A on the Philosophy of Economics with Dr. Alexander Douglas" kwam uitgebreid Spinoza's denken over economie aan de orde. Zie aldaar. Ik neem een eerste stukje over:
 


Douglas: Spinoza was the most philosophically radical thinker of the Early Modern period, at least in Western Europe. He challenged the theological prejudices of his day while retaining the grand and sweeping cast of mind of a religious thinker. He believed in the power of pure reason with a conviction seldom found elsewhere in Europe, outside of the period of ‘Idealist’ philosophy.

His work informs my views on everything, including on the philosophy of economics. One thing I’ve been interested in lately is the treatment of time inconsistency in economic models. A time-inconsistent policy is, roughly, one that determines what it is best to do now versus what it is best to do in the future. The inconsistency arises from what was previously ‘the future’ eventually becoming ‘now’, in which case the same policy delivers a different result inconsistent with the first. Spinoza was one of the first philosophers, to my knowledge, to consider time-inconsistency. The last few propositions of Part Four of his masterpiece, Ethics Demonstrated in Geometrical Order, discuss how a crucial component of rationality is the avoidance of time-inconsistency.

Spinoza also deals with the social aspects of human desire, in a way that I find more insightful than the standard liberal tradition. Spinoza notices how insecure we often are in our desires: we’re really very unsure about what we want. One effect of this is that we both model our desires on those we seem to observe in others and aim at being emulated in our desires. Having others around us wanting certain things confirms our belief that we really want those things. This plays havoc with the transactions that economists treat as basic and standard. Exchange, for example, is profoundly complicated by the tendency of desires to converge on certain goods rather than being spread stably across diverse goods.

This is, I believe, part of the explanation of why one of Spinoza’s chief influences, Hobbes did not believe that any stable allocation of goods could temper the tendency to rivalrous violence in the ‘state of nature’. This insight puzzled his contemporaries, but Spinoza’s psychological account fills in some crucial details. Here I take inspiration from the work of Paul Dumouchel and Jean-Pierre Dupuy, who have looked from this angle at Hobbes, Adam Smith, and other supposed founding figures in the liberal tradition.

Zie verder op Conatus News.

Spinoza-standbeeld Voorburg verplaatst #spinoza


De gemeente Leidschendam-Voorburg heeft het park 't Loo aan de Spinozalaan in Voorburg opgeknapt. 't Spinoza standbeeld is daarbij verplaatst en 'kijkt' nu een andere kant op. Zo blijkt uit deze tweet met foto.


De Zwitser R. Abraham was opdrachtgever en beeldhouwer Rudolf Roth (1902-1985) vervaardigde dit beeld in 1964 van graniet uit Wallis. Abraham stelde het vervolgens in 1988 aan de Vereniging Het Spinozahuis ter beschikking, die het op haar beurt schonk aan de voormalige gemeente Voorburg, opdat ook deze gemeente via dit beeld de herinnering eraan levend zou houden dat Spinoza van 1663 tot eind 1669/begin 1670 bij schilder Daniel Tydemann aan de Kerkstraat heeft gewoond.

zaterdag 9 juni 2018

De ontdekking van Russisch-Keulse Olga Scheps – wat een pianiste!


Rik Wassenaar met wie ik vroeger regelmatig contact had over zaken Spinoza – en vooral Spinoza in Voorburg – betreffende, was ik uit het oog verloren – ik hoorde niets meer van hem. Toevallig stuitte ik vandaag op zijn twitterpagina en ik ging uiteraard eens kijken of hij recent nog wel eens iets over Spinoza had, maar ik vond niets.  Wel trof mij deze tweet
waarin hij een link gaf naar een Youtube-video waarin Olga Scheps de Wals opus 38 van Alexander Scriabin speelt. Schitterend – een openbaring: ik kende haar nog niet. Olga Scheps bracht de geluidsopname uit haar recital dat ze in 2012 gaf in de Kammermusiksaal der Berliner Philharmonie, op 4 dec. 2014 naar Youtube: alleen audio dus met slechts een foto. Zij brengt zelf veel van haar werk naar Youtube [zie deze pagina van haar] en daar ontdekte ik dat ze twee jaar later, op 27 jan. 2017, deze zelfde live-uitvoering compleet bracht, waarin je haar ziet spelen. Prachtig. Ik haal deze met dank aan Rik Wassenaar hier binnen.



Van Elsa Saint-Amand Vallejo verscheen "La Utopía Materialista de Spinoza" - #spinoza




Voor hen die Spaans lezen: vorige maand verscheen van dr.
Elsa Saint-Amand Vallejo, La Utopía Materialista de Spinoza.
Een bespreking door Lewis Martínez verscheen vandaag in de 
Listin Diario uit Santo Domingo.
Elsa Saint-Amand Vallejo is hoogleraar filosofie, logica en geschiedenis van de politieke ideeën aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Autonome Universiteit van Santo Domingo (UASD) en behaalde in 2012 haar doctorsgraad in de filosofie summa cum laude aan de Complutense Universiteit van Madrid op het proefschrift REALIDAD Y UTOPÍA EN EL PENSAMIENTO POLÍTICO DE BARUCH DE SPINOZA [cf. PDF]. Ook behaalde ze een Master in de Rechten en Internationale Betrekkingen aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid en Politieke Wetenschappen aan de UASD. In 2009 publiceerde dr. Saint Amand Vallejo bij de universiteitsuitgever het leerboek Introducción a la Filosofía, dat in elk basissemester aan de UASD wordt gebruikt. [Cf. en cf. tweet van de Universidad UASD]


vrijdag 8 juni 2018

Wolfgang Bartuschat, "Baruch de Spinoza" - echt 'n aanrader! - #spinoza

Spinoza werd NIET vanuit de Portugese Synagoge in de ban gedaan - #spinoza


Bij deze foto van het fraaie interieur van de Portugese synagoge in Amsterdam verscheen in deze tweet de foute mededeling dat hier Spinoza in de ban werd gedaan. Je komt deze vergissing wel vaker tegen.
De Portugese Synagoge werd in 1675 officieel geopend. In 1656 werd over Spinoza de ban uitgesproken vanuit de Talmoed Tora [Talmud Thorah] Synagoge aan de Houtgracht die in gebruik was van 1639 tot 1675.
 Afbeeldingsresultaat voor Talmud Torah site:http://blog.despinoza.nl/
Der Jooden Tempel of Sinagoge, boekillustratie van de Talmoed Tora, getekend door Jan Veenhuysen in 1662 

Filosofie Magazine interviewde Spinoza postuum over ‘klimaatverandering’ - #spinoza


[Met een Illustratie van Pascal Tieman]
 (alleen voor abonnees)

Tijdschrift De Beeldenaar met de Spinoza-penning van Theo van der Nahmer op de cover staat op internet - #spinoza


Op 02-09-2014 had ik het blog "Theo van der Nahmer (1917 - 1989) had Spinoza-penning in een uur klaar." Om dat blog te kunnen maken, moest ik de jaargang van 1983 uit de bibliotheek van Maastricht ophalen. Inmiddels ontdekte ik dat de jaargangen van meer dan vijf jaar geleden door DeBeeldenaar als PDF op internet zijn geplaatst. Hoelang dat al het geval is weet ik niet, maar hier meld ik even dat dit ’t PDF is van ’t betreffende nummer.

Het tijdschrift De Beeldenaar jg. 1983 #4 met de Spinoza-penning van Theo van der Nahmer

Miste volgens Fabio Farotti Spinoza de eeuwigheid? - #spinoza


Ondanks Spinoza’s vaststelling “Sentimus experimurque nos aeternos esse"?
Dit jaar verscheen in Italië een boek, waarvoor ik best Italiaans had willen kunnen lezen (hoewel… zie de laatste opmerking):

Fabio Farotti, L'eternità mancata Spinoza. Prefatione di Emanuele Severino. Mimesis, 2018 - 352 pagina's [cf.] Zie de omschrijving aldaar.

Ook eerdere werken van Fabio Farotti verschenen telkens met een voorwoord van Emanuele Severino, zoals
Fabio Farotti, Et in Arcadia ego. L'incantesimo del nichilismo in pittura (2015)
Fabio Farotti, Ex deo-ex nihilo. Sull'impossibilità di creare/annientare (2011)

Op de wikipediapagina van Emanuele Severino komt niets over Spinoza voor; van Fabio Farotti is er zo’n pagina niet. Beiden zijn niet bekend bij de Duitse Spinoza Bibliogrfie. Ik meld dat er maar even bij.

donderdag 7 juni 2018

De Spinozakring Limburg heeft sinds vandaag een website - #spinoza


Sinds vandaag heeft de Spinozakring Limburg een website – een simpele: spinozakringlimburg.blogspot.com/
De website bestaat uit één pagina met de meest algemene informatie ter vervanging van de oude folder. De site, die net als dit Spinoza-blog is ondergebracht bij Blogspot, zal niet als blog worden gebruikt. De pagina is slechts bedoeld ter informatie voor belangstellenden die zoeken naar de Spinozakring Limburg en hier het emailadres kunnen vinden. De huidige tekst is een voorlopige proeftekst, waarover de kring maandag 11 juni zal beslissen na misschien nog enige wijzigingen te hebben aangebracht. Na maandag zal de website ‘definitief’ zijn.
Opvallend is: er wordt wel tweemaal naar dit Spinoza-blog verwezen: “naar de meest rijke informatiebron over Spinoza die op internet te vinden.”
 

Louis Russell‏ schreef boekje met een stevige titel: “Spinoza’s Science. The Ethics of Knowledge” - #spinoza



Louis Russell‏ gaf in eigen beheer via Amazon een klein boekje uit met een best pittige titel, zo liet hij in een tweet weten:
Louis Russell‏, Spinoza's Science: The Ethics of Knowledge.  Independently published (June 1, 2018) - 54 pages
Of we er veel van kunnen verwachten en of de titel misschien niet teveel belooft, vraag ik me af als je van z’n Inleiding kennis neemt die zich via Amazon laat lezen en die ik hier binnenhaal:

Introduction
In his famous work, Ethics Demonstrated in Geometric Order, Baruch Spinoza invites the philosopher to explore the possibility of pure intellectual joy as a way of human life. This book serves as a philosophical introduction to the best of Spinoza's offerings in the Ethics: namely, how the performance of Spinozist science itself constitutes the acme of human achievement. In a short space, I shall trace Spinoza's trifold distinction between kinds of knowledge, then uncover the ethical conclusions one must necessarily draw should Spinoza's premises be taken as acceptable.

Having studied Spinoza for some time, I have at different moments confronted different aspects of the same dominant strain in his thinking: this line of force concerns the ethical implications of what we think we know, what we do know, and what we can know, if only we exercise our reason. This undercurrent in the Ethics does not simply tie knowledge to ethics but sets the grasping of a certain kind of knowledge—intuitive science—equal to the human being's highest ethical calling. But any confrontation with this line of thought outside the graduate seminar, outside the Latin language, outside of Spinoza's basic premise for his normative prescriptions—the pursuit of an active, constant joy that arises necessarily from a rational engagement with lived experience—hazards to yield more of the confusion and frustration that Spinoza labored to cure than that persistent joy he labored to inculcate in his readers. The purpose of this book is to condense this dominant strain of his thinking in a way that will assist with either an academic or a personal reading of the Ethics, an aim which will conceptually focus the reader's attention on the proverbial forest, as well as its most beautiful trees.

woensdag 6 juni 2018

John R. Shook over Spinoza’s “uitgebreide atheologie” - #spinoza



Eind vorig jaar verscheen
John R. Shook, Systematic Atheology: Atheism’s Reasoning with Theology. New York: Routledge, Taylor & Francis Group, 2018 [6 dec. 2017] - 312 pagina's - books.google
Table of Contents
1. The Overture 2. Atheists and Atheism 3. Atheology and Theology 4. Methods and Modes of Atheology 5. Atheology’s Ancient Heritage 6. European Atheologies 7. Rationalist Athology 8. Scientific Atheology 9. Moral Atheology 10. Civil Atheology 11. Complete Atheology

Hier citeer ik de eerste 2 alinea's van het review van Chris Tweedt op NPDR:
 
This book, "composed mainly for the edification of atheism's defenders," (p. 37) is an attempt to understand and defend atheism in an organized way. The book is divided into three sections. The first attempts to define 'atheist', 'atheology', and their relationship by tracking historical uses of the terms. The second is an extensive history of atheistic and atheological western philosophers, and the third, which occupies the last half of the book, is an attempt to systematically undermine every kind of argument for the existence of a god.
The book's primary strength is its extensive historical summary in chapters 5-6. Though not in depth and sometimes (though rarely) inaccurate, the summary would be an excellent starting point for those wishing to familiarize themselves with the history of atheism and atheology among western philosophers. (For the sake of brevity, this section is not addressed in the more detailed review below.)


dinsdag 5 juni 2018

Iets aan Spinozana weten is nog geen bewijs van eruditie - #spinoza


In The Guardian verscheen Sat 3 Nov 2012:

The 10 most difficult books to finish — in pictures
As chosen by Robert McCrum

Daaronder:  


“The first English translation of his Ethics was made by George Eliot, though Wodehouse never tells us if this was the version Jeeves favoured," schrijft Robert McCrum, die kennelijk niet wist dat P.G. Wodehouse dat volstrekt niet had kúnnen schrijven.
Het eerste verhaal van P.G. Wodehouse, waarin Jeeves als butler van de jonge Londenaar Bertie Wooster voorkwam, was "Extricating Young Gussie" dat verscheen in september 1915; het laatste was de novelle "Aunts Aren't Gentlemen" dat verscheen in 1974 - een tijdspanne van 60 jaren.
In die periode was de Ethica-vertaling van George Eliot nog niet beschikbaar. Eliot's vertaling werd pas in 1981 voor het eerst gepubliceerd door het Institut für Anglistik und Amerikanistik aan de Universität Salzburg.

Speciaal gebrouwen voor Eetcafé Spinoza: Spinoza Weizen - #spinoza



In het blog van zondag 3 juni 2018, waarin ik op het bestaan van Spinoza-coke wees, vermeldde ik al dat er een nieuw Spinoza bier op de markt was gekomen – ‘t Spinoza Weizen – maar ik wil er ook graag in een apart blog aandacht aan geven.

Spinoza Weizen is een speciaalbier gebrouwen door Berging Brouwerij in Purmerend voor Eetcafé Spinoza in Leeuwarden. Het is een klassieke Duitse Weizen, gebrouwen volgens het Reinheitsgebot. Aldus lezen we op biernet.nl waar we verder nog lezen: “De SPINOZA Weizen is op traditionele wijze gebrouwen met Pils en Tarwe mout. Daarnaast is deze ongefilterde hefe-weizen smaakvol en fris met een romige afdronk en klassieke banaanaccenten.
 
Het bier heet simpelweg SPINOZA Weizen en is gebrouwen volgens het zogeheten Duitse Reinheidsgebot. Dat schrijft voor dat het bier enkel gemout graan, water en hop mag bevatten.
Het is goudgeel van kleur en bevat 5,6% alcohol.
Dit speciaalbier is verkrijgbaar bij Eetcafé Spinoza & Drankenspeciaalzaak Jelle in Leeuwarden. [cf. biernet.nl]

maandag 4 juni 2018

Enige fraaie gravures van Spinoza - #spinoza


Hierbij wil ik even melden dat een aantal gravures die in de loop der tijd van Spinoza werden gemaakt in hoge resolutie aangeboden worden door The free museum and library for the incurably curious op wellcomecollection.org/

De Collectie Duijvestein – die is te vinden op wiki.toenleidschendam-voorburg.nl/ - biedt enige fraaie afbeeldingen van gravures van Spinoza, maar nog fraaier zijn die op  wellcomecollection.org/

Ik haal die afbeeldingen naar binnen. Ik heb ze qua grootte aangepast zodat ze binnen het frame van dit blog vallen, maar de link naar de grotere afbeelding plaats ik erbij.
 

Spinoza & Moses Mendelssohn

Deze afbeelding verscheen in Geniale menschen / von Ernst Kretschmer. Mit einer porträtsammlung. Berlin: J.[Julius] Springer, 1929 [deze via wikimedia.org]

Gisteren concert door het Spinoza Duo bijgewoond - #spinoza

Zondag 3 juni 2018 gaf het Spinoza Duo vanuit de stichting Muziek in Huis een concert van een uur in Warande Wooncentrum Schutsmantel in Bilthoven. Ik woonde het bij. Op 05-06-2014 had ik een blog over het Duo dat al vanaf 2010 bestaat – niet te verwarren met het Spaanse El Dúo Spinoza, dat op contrabassen speelt. Het Nederlandse Spinoza Duo bestaat uit de Spaanse violist Samuel Tamarit Otero en de Nederlandse harpist Nick Scholten. Ze hadden een fraai programma samengesteld en speelden virtuoos. Fijn om het eindelijk eens mee te maken. De meeste stukken waren arrangementen voor harp en viool  van oorspronkelijk stukken voor piano en viool of piano vierhandig. Ik geloof dat alleen de Sonate in Bes op 18 van Louis Spohr oorspronkelijk voor harp en viool was, maar die componist was dan ook met een harpiste getrouwd. De voor harp bewerkte stukken werden er bepaald niet minder om - integendeel in sommige gevallen.
En eindelijk kon ik vragen waarom ze de naam Spinoza Duo droegen. Heel prozaïsch: daar ze indertijd aan de Spinozaweg in Utrecht woonden. Zo simpel kan het zijn. En uiteraard, zo zeiden ze: daar Spinoza een groot filosoof was.... Maar de naamkeuze verwees dus heel indirect naar Spinoza.