maandag 17 december 2018

Review door Wiep van Bunge van Melamed/Sharp's #Spinoza's Political Treatise: A Critical Guide


Laatste alinea
The editors of this volume fully deserve to be congratulated for having produced the first collection of essays in English on Spinoza's last work. The quality of the papers presented leaves little to be desired and the editing is flawless. Over the past few decades on the European continent, and in France and Italy in particular, the TP has inspired a considerable literature. Now that Anglophone experts are starting to recognize the of Spinoza's (sadly) unfinished treatise, there is every reason to look forward to a further proliferation of the particular effort to situate and grasp the TP not only in the context of Spinoza's other major works, but also against the background of the stormy political climate of his day and age, and among the wider history of early modern political thought.

zaterdag 15 december 2018

Catherine Malabou zal aan de Univ. van Amsterdam de Spinoza Leerstoel 2019 bezetten


Catherine Malabou over wier Spinoza-interpretatie ik bepaald niet enthousiast kon zijn [cf. blog van 6 september 2018], zal bij de Afdeling Filosofie van de Faculteit Geesteswetenschappen aan de Universiteit van Amsterdam, de Spinoza Leerstoel bezetten. Zij zal twee lezingen verzorgen:

Toespraken Spinozadag 2018 over #Spinoza vreemdeling staan op internet


Op 9 dec. 2018 werden de toespraken die gehouden werden tijdens de in Paradiso op 25 november 2018 gehouden Spinozadag op Youtube gezet. U vindt ze, mét foto’s van Gerard Arninkhof, hier bijeen op de website van de Amsterdamse Spinoza Kring.

Femke Halsema in gesprek met de sprekers van de Spinozadag © foto Gerard Arninkhof

vrijdag 14 december 2018

Spinoza Kávéház & Színház in Boedapest - #Spinoza


Mijn jongste zus reist momenteel door Midden-Europa en stuurde mij gisteren deze e-mail met daarbij twee foto’s:

Hoi Stan,
Deze koffiezaak vandaag tegen gekomen in de joodse wijk in Boedapest.
Groetjes Conny

Voor mij alle reden deze foto’s van haar in een blog op te nemen, hoewel ik aan Spinoza Kávéház & Színház al vaker aandacht heb gewijd in mijn vroegere blog.
Met dank aan mijn zus Conny

 
 

_______________

Méér informatie in het blog van 01-04-2016: “Antal Czinder (1937) maakte een Spinoza-plaquette en –medaille”
Blog van 21-01-2014: “Spinoza café Budapest: no philosophy, just good food”

Wiep van Bunge bekijkt in het Vaticaan het manuscript van #Spinoza’s Ethica


Gisteren werd door ene Maurits Steemers het gedeelte uit de film "Spinoza, een vrije denker," waarin prof. dr. Wiep van Bunge in het Vaticaan het Ethica-manuscript mag bekijken en daarna een toelichting geeft, op Youtube geplaatst. Steemers bracht het onder in de rubriek "Komische films", zonder erbij te vermelden dat het om een stukje ging uit de documentaire film van Robin Lutz die in september 2015 in première ging, meermalen op tv voor de Joodse Omroep is uitgezonden en op DVD werd uitgebracht.
Ik vermoed dat het wel weer verwijderd zal worden.

donderdag 13 december 2018

Japanse radiouitzendingen begin december 2018 over #Spinoza's famous book Ethica


Prof. Eugene Garver: What makes Spinoza so attractive?


Prof. Eugene Garver talks about Spinoza, his life and his concepts of God and ethics. He is the author of several books on rational philosophy from Aristotle to Machiavelli. His current book is Spinoza, the Cunning of Imagination (2018), University of Chicago Press [cf. blog van 6 oktober 2018]. He is Regents Professor Emeritus of St. John's University and Research Fellow at the University of Texas, Austin. [Youtube, 11 dec. 2018 - 14 dec. 2018 "ververst"].

VHS-wintercursus 2019 over #Spinoza's Verhandeling over de verbetering van het verstand


De Tractatus de Intellectus Emendatione (TIE), maar uiteraard in Nederlandse vertaling en wel die door Theo Verbeek (Spinoza. Verhandeling over de verbetering van het verstand. Historische uitgeverij Groningen), staat centraal in de wintercursus die de Ver. Het Spinozahuis op zaterdagen van 19 januari t/m 2 maart 2019 zal geven. Ik haal hierna de informatie van de website van de VHS naar binnen:

 

De drie edities van de Historische Uitgeverij

woensdag 12 december 2018

#Spinoza’s fraaie metafoor over: bewijzen zijn de ogen van de geest



Als ik de titel van Oliver Sacks 2010-boek The Mind’s Eye [cf. Penguin Random House], in het Nederlands vertaald met "Het innerlijk oog", tegenkom doet die Engelse titel mij altijd weer denken aan Spinoza's prachtige metafoor over de oculi mentis in 5/23s:

Mentis enim oculi quibus res videt observatque, sunt ipsae demonstrationes.

Bewijzen [de redeneringen] immers zijn de ogen van de geest [waarmee hij zulke dingen [die de geest verstandelijk begrijpt] ziet en waarneemt].

Oliver Sacks’s boek gaat over heel andere dingen – die heeft het over de sterke inbeeldingskracht van degenen die niet zien [zie het review van Semir Zeki. Zie ook OLIVER SACKS's artikel A NEUROLOGIST'S NOTEBOOK. THE MIND’S EYE. What the blind see. In: THE NEW YORKER, JULY 28, 2003 [PDF]

Spinoza heeft het over de kracht van het inzien. Misschien heeft hij zich daarbij laten inspireren door Lucretius en zijn De rerum natura – zijn leerdicht over de filosofie van Epicurus (341-270 v. Chr.), die in het vierde deel onderscheid maakt tussen het zien van de lichamelijke ogen en het zien van de ratio. [Cf. books.google].

dinsdag 11 december 2018

De Spaanse vertaling van Frédéric Lenoir’s Le Miracle #Spinoza is aangekondigd


Op de Nederlandse vertaling geeft uitgeverij Ten Have nog altijd geen uitzicht! Maar in Spanje zal dus binnenkort verschijnen:
Frédéric Lenoir, El milagro Spinoza. Una filosofía para iluminar nuestra vida. Editorial Ariel, 12 de febrero de 2019 - 256 páginas [cf. ook bij amazon]

[die stralenkrans verhoogt de suggestie van het "wonderlijke" of "miraculeuze" van Spinoza]

Vandaag haalde Femke Halsema's aanhalen van #Spinoza in het boerka-debat Le Monde

[Bijna twee weken na dato - cf. blog van 28 november 2018]

Wat zou #Spinoza zeggen over Israël? Een videofilm van André Viuvens.


LobotomyBox Productions, an independent production company based in Portugal, plaatste gisteren op Youtube deze video, waarin André Viuvens zich inleefde in de vraag: "What would the free-spirited philosopher, Baruch Spinoza, have to say about Israel vs. Palestine?" Hij heeft er flink wat werk van gemaakt. Maar dan is dat "Written by Baruch Spinoza" natuurlijk niet terecht erbij geschreven.
Directed, edited, music & voice by André Viuvens

Sinds kort heeft Wikipedia een List of works about Baruch #Spinoza


Op 7 december 2018 begon iemand die zich Hocimi noemt, een en.wikipedia-pagina waarin hij of zij een lijst geeft van werken over Spinoza, onderverdeeld in de rubrieken: Biografische, Algemene, Advanced and specialized studies, Collected essays en Novel and poetry.
Er ontbreekt nog heel wat. Zo mist de rubriek Collected essays b.v. Wayne I. Boucher (Ed.), Spinoza: 18th and 19th Century Discussions [6 Volumes. Bristol: Thoemmes Press, 1999] en de eerste Engelse verzamelbundel van S. Paul Kashap, Studies in Spinoza, Critical and Interpretive Essays [Berkeley, University of California Press, 1972]. En ook aan de andere rubrieken is nog e.e.a. toe te voegen, vooral ook aan "Novel and poetry". Maar het is een aardig en nuttig begin. Dat toevoegen en corrigeren laat ik aan anderen over [ik heb al genoeg werk aan dit blog].
 
 

maandag 10 december 2018

Psychofysicus Gustav Theodor Fechner (1801 - 1887) en #Spinoza


 
G. Stanley Hall (1844 - 1924) rekende in zijn Founders of modern psychology (1912, archive.org) tot de grondleggers van de moderne psychologie: Eduard Zeller (1814-1908); Hermann Lotze (1817-1881); Gustav Theodor Fechner (1801-1887); Eduard von Hartmann (1842-1906); Hermann von Helmholtz (1821-1894); Wilhelm Max Wundt (1832-1920). Zij waren de pioniers die de psychologie (toen ook wel psychofysica genoemd) tot een autonome discipline maakten. De een meer dan de ander gingen in de ontwikkeling van de psychologie in op Spinoza – diens behandeling der hartstochten, maar vooral zijn leer van de eenheid (het zijn van één ding) van lichaam en geest.

Hier gaat het om Gustav Theodor Fechner, een Duits experimenteel psycholoog, werkzaam in Leipzig [cf.], die een pionier was in de experimentele psychologie en een grondlegger van het psychofysische onderzoek – de wetenschap van de kwantitatieve relaties tussen sensaties en de stimuli die deze sensaties produceren. Hij inspireerde veel 20e-eeuwse wetenschappers, onder wie Gerard Heymans, Ernst Mach, Wilhelm Wundt en de hierboven al genoemde Granville Stanley Hall.

Fechners belangrijkste werk was het uit 2 delen bestaande boek Elemente der Psychophysik uit 1860. De Encyclopaedia Britannica erover;  “he postulated that mind and body, though appearing to be separate entities, are actually different sides of one reality.” En in nl.wikpipedia lezen we: “In het boek start hij met Spinoza's gedachte dat fysieke feiten en de perceptie van deze feiten, hoewel niet tot elkaar reduceerbaar, twee aspecten zijn van één realiteit.” Maar verwijzen naar Spinoza doet Fechner niet! Verder laat wiki lezen: “Fechners ontdekking bestaat eruit dat hij, voortbouwend op het werk van Ernst Heinrich Weber, een mathematisch verband tussen deze twee feiten formuleerde. Het verband dat Fechner ontdekte is later bekend geworden als de wet van Weber-Fechner die stelt: De sensatie is evenredig met de logaritme van de prikkel.”

Fechners werken zijn via wikisource te bereiken. Daar dan weer niet zijn eerdere hoofdwerk Zend-Avesta oder über die Dinge des Himmels und des Jenseits uit 1851, [cf. voor het 1e deel archive.org]. Daar weer wel de link naar zijn G. Th. Fechner, Ueber die Seelenfrage. Ein Gang durch die sichtbare Welt um die unsichtbare zu finden [Leipzig 1861], waarvan rechts de cover.

zondag 9 december 2018

19 december 2018 boekpresentatie ‘Bijbelse Filologie in de Gouden Eeuw’ en #Spinoza


De Universitaire Bibliotheken Leiden, het Scaliger Instituut en Oxford University Press organiseren op woensdag 19 december 2018 van 16:00 - 17:00 uur in de Vossiuszaal van de Universiteitsbibliotheek [Witte Singel 27 te Leiden] de boekpresentatie ‘Bijbelse Filologie in de Gouden Eeuw’. Tijdens deze bijeenkomst worden twee nieuwe monografieën gepresenteerd over het belang van de Bijbelse filologie in de lange zeventiende eeuw in de Nederlandse Republiek:

 
• Dirk van Miert, The Emancipation of Biblical Philology in the Dutch Republic, 1590-1670
16:15-16:30 neemt prof. dr. Henk Jan de Jonge (UL) The Emancipation of Biblical Philology in ontvangst
• Jetze Touber, Spinoza and Biblical Philology in the Dutch Republic, 1660-1710
16:45-17:00 neemt prof. dr. Wiep van Bunge (EUR) Spinoza and Biblical Philology in ontvangst
Nadere info en aanmelden (verplicht)  hier.
In het blog van 17-06-2017 de eerste aankondiging van Toubers boek; in het blog van 17 juli 2018 de melding van de verschijning van beide boeken.

Samuel Osgood (1812 - 1880) schreef één - na 140 jaar nog steeds interessant - artikel over #Spinoza


Hij was een American Unitarian Minister. “A native of Charlestown, Mass., Osgood graduated from Harvard and went on to study theology at the Cambridge Divinity School. After holding serveral Unitarian pastorates, he succeeded the Rev. Orville Dewey as minister of the Church of the Messiah in New York in 1849, a position he held for the next twenty years. Osgood was long associated with The New-York Historical Society.” [Cf. info bij dit marmeren borstbeeld van hem uit 1869].
Aan het eind haal ik een boek naar binnen met méér informatie over hem.

Interessant is nog het volgende te weten: "Samuel Osgood was a Unitarian minister who edited the influential Transcendental periodical the Western Messenger and belonged to the Transcendental Club and the Town and Country Club.  While living in Louisville, Kentucky in 1836 to 1837, he was responsible for four issues and collaborated on a fifth.  Of the over 70 articles he wrote in the Western Messenger, perhaps the most notable is his review of Ralph Waldo Emerson’s first published work, Nature, in which he praises Emerson for being “not such a dreamer on the beauties of the universe, as to forget its material uses.” [Van hier]
Over de unitarische Tanscendentalisten had ik op 23-11-2015 een uitvoerig blog: "Een Spinoza-debat in de VS van Amerika." Samuel Osgood behoorde dus tot die kring.
Het gaat me hier om zijn
Samuel Osgood, “The Centenary of Spinoza.” In: The North American Review Vol. 124, No. 255 (Mar. - Apr., 1877), pp. 265-288 (24 pages)
Waarin Osgood een aardige impressie geeft van Spinoza en een uitvoerige bespreking geeft van:
Benedicti De Spinoza Opera Qua: Super sunt Omnia. Ex Editionibus Principibus Denuo Edidit et Prefatus Est Carolus Hermannus Bruder. Vol. I. - III. Lipsise. B. Tauchnitz. 1843 - 46.
Ad Benedicti De Spinoza Opera Quae Supersunt Omnia Supplementum
. Amstelodami. Apud F. Muller. 1862.
Spinoza. Ein Denkerleben
. Von Berthold Auerbach. Vierte Auflage. Stuttgart. 1860.
The Ethics of Benedict de Spinoza. From the Latin, with an Introductory Sketch of his Life and Writings. New York: D. Yan Nostrand. 1876.
Het artikel werd tevens opgenomen onder de titel 'Spinoza: master of great men', in: Wayne I. Boucher (Ed.), Spinoza: 18th and 19th Century Discussions: Vol. 4: 1870-1880 (1999), 216-227
In Adolph A. Oko, The Spinoza Bibliography [Boston: G.K. Hall & Co, 1964), staat het vermeld op p. 180
Welnu, Jstor laat het PDF vrij downloaden. Ook bij Hathitrust is het stuk in te zien.

zaterdag 8 december 2018

De Italianen kregen weer een vertaling van Steven Nadler over #Spinoza


Na vertalingen van Nadlers Spinoza: A Life (in het Italiaans vertaald als Baruch Spinoza e l'Olanda del Seicento, Einaudi, Torino 2002), Spinoza's Heresy: Immortality and the Jewish Mind (in het Italiaans vertaald als L'eresia di Spinoza. L'immortalità e lo spirito ebraico, Einaudi, Torino 2005), A Book Forged in Hell (in het Italiaans vertaald als Un libro forgiato all'Inferno. Lo scandaloso «Trattato» di Spinoza e la nascita del secolarismo, Einaudi 2013) en Rembrandt's Jews (Gli ebrei di Rembrandt, Einaudi, Torino 2017), is nu ook, maar bij een andere uitgever, Steven Nadlers Spinoza’s Ethics. An Introduction (2006) in het Italiaans vertaald als
Steven Nadler, La via alla felicità. L’etica di Spinoza nella cultura del Seicento, Ulrico Hoepli Editore, Milano 2018, pp. 285
 
Ik zag dit via een bespreking ervan vandaag door Francesco Roat. Die Italiaanse belangstellenden in Spinoza boffen maar.

vrijdag 7 december 2018

In oprichting: de Wageningse Spinoza Kring (WASK)


Zes deelnemers van de presentatie “Spinoza, even moeilijk als zeldzaam?”, gegeven door dhr. Hendrik K. Groen op 3 december 2018 aan de Volksuniversiteit Wageningen [cf.], willen doorgaan met de gezamenlijke bestudering met hem van het gedachtegoed van Spinoza.
In 2019 zal daartoe een oprichtingsbijeenkomst gehouden worden, zo is te lezen op de
website van de VHS.
 
Gedacht wordt aan het bespreken van En je zult spinazie eten van Jan Knol en van
 de Verhandeling over  de verbetering van het verstand.

Leden van de vereniging Het Spinozahuis in de buurt van Wageningen worden van harte uitgenodigd zich aan te sluiten bij dit initiatief.

Inlichtingen en aanmelding bij Hendrik K Groen (henk) email groenhk@icloud.com 

#Spinoza’s Ethica-vertaling uit 1930 door de Fransman Armand Guérinot



Daar het er niet naar uitziet dat nog in 2018 de nieuwe wetenschappelijke uitgave van de Ethica die de Gebhardt-editie van 1925 moet opvolgen, bij PUF zal verschijnen, breng ik hier van de vele Franse vertalingen een bijzondere in herinnering:
L'Éthique de Spinoza. Traduction nouvelle par A. Guérinot. Deux tomes. Paris: Editeur, Edouard Pelletan, R. Helleu et R. Sergent [Philosophes et moralistes, n° 11], 1930 - XXXII, 732 pp. [cover der 2 delen van hier]
In 1993 verscheen een uitgedunde heruitgave door Éditions Ivrea [cf. en cf.], die werd voorafgegaan door een “Opmerking over deze editie”:

"De vertaling van Guérinot werd in 1930 uitgegeven door Editions d'Art Édouard Pelletan. Deze strikt gelimiteerde editie was al snel niet meer te vinden. Tot nu toe was hij nooit opnieuw uitgegeven, hoewel hij op grote schaal werd gebruikt, en belangrijke spinozisten er in hun studies naar verwijzen.
Verschillende vertalingen zijn momenteel beschikbaar: Roland Caillois (1954), Bernard Pautrat (1988), Robert Misrahi (1990); de meest voorkomende overgeblevene is die van Appuhn gepubliceerd in 1906, en herzien in 1934.
Guérinot onderscheidt zich door de keuze die hij maakt voor de taal, die van de zeventiende eeuw, in zijn puurheid. De originele tekst wordt weergegeven met onvergelijkbare precisie en eenvoud. De samenhang van het werk wordt hersteld met een soort van lichtgevende dichtheid. Guerinot weet beter dan in zijn syntactische striktheid de vrijheid te vertalen waartoe Spinoza's denken reikt. Het klassieke Frans dat Guérinot herschept, komt in zijn objectiviteit overeen met het Latijn van Spinoza. Beide ontvouwen zich met hetzelfde bewijs en dezelfde tijd tegen het einde dat werd nagestreefd.
We hebben de lezer deze versie tot op dit punt ter beschikking gesteld, met als origineel dat, de mooiste, maar ook de zeldzaamste was geworden. "

David Ives's The Interrogation of Baruch de #Spinoza gaat begin 2019 in het Canadese London.

"New Jerusalem" uit de titel weggelaten.

donderdag 6 december 2018

Sterrenkundige Margot Brouwer 18 januari 2019 over het Universum én #Spinoza


in KerkCafé Uithoorn in De Schutse, De Mérodelaan 1, Uithoorn. [Cf.]

 
 
"Langzaam verandert onze ruimtereis in een filosofische reis, die ook Margots persoonlijke zoektocht naar betekenis reflecteert. Wat betekent de kennis dat we uit sterrenstof bestaan voor ons? Hoe ga je om met je eigen nietigheid? Hoe kun je je nog geborgen voelen in een oneindig heelal? Worstelend met deze vragen vond ze houvast bij Spinoza, de filosoof die bijna 400 jaar geleden al zijn holistische visie op het Universum ontwikkelde. Een visie waarin God, de mens, de natuur en het Heelal samenvallen, en waarin wetenschap, filosofie en spiritualiteit een geheel vormen."

Maar om nou te zeggen dat “God, de mens, de natuur en het Heelal samenvallen” is wel erg tekort door de bocht….

#Spinoza Scholar Martin Lin corrigeert Spinoza m.b.t. zijn causaliteitsaxioma 1/ax4


Martin Lin, videostill 2015
Over Martin Lin, nu Associate Professor of Philosophy at Rutgers University, New Brunswick. had ik al eerder blogs (zie onder). Recent uploadde hij naar wel drie plaatsen op internet zijn artikel of hoofdstuk
Martin Lin, “The Many Faces of Spinoza's Causal Axiom.” In: Sebastian Bender and Dominik Perler (ed.), Causation and Cognition in Early Modern Philosophy. New York: Routledge (forthcoming) [PDF philpapers, PDF philarchive en academia.edu]
Het begint aldus: “Cognition of the effect depends on and implies cognition of its cause,” announces Spinoza in 1a4 of his Ethics.1 This axiom, known as “Spinoza’s causal axiom,” is one of the most important in the Ethics. It plays a central role in Spinoza’s arguments for some of his most important doctrines, including (1) that things with nothing in common cannot causally interact; (2) that we have sense perception of the external causes of our bodily states; (3) that we have adequate knowledge of God’s eternal and infinite essence; and (4) that the order and connection of ideas is the same as the order and connection of things. It would, thus, appear that a single axiom bears a tremendous amount of weight in Spinoza’s metaphysical system.
In what follows, I will explore how Spinoza uses the axiom to argue for the four doctrines mentioned above, and I will argue that it cannot be given a consistent interpretation that allows it to play all the roles that he assigns to it. In particular, whereas there is a single interpretation that makes sense of (1)–(3), there is no way to make the causal axiom consistent with both those doctrines and the role Spinoza assigns it in securing (4). I will argue, however, that this does not present an insuperable problem for Spinoza, because he has a better argument for the parallelism that relies not on the causal axiom but rather on mode identity. I conclude by considering the underlying philosophical motivations for the causal axiom and argue that it is an expression of a coherent and attractive view of the relationship between causation and causal explanation.”

Morgen in Sydney: #Spinoza and Aesthetic Concepts Conference


Als een symposium of conferentie als thema Esthetica bij Spinoza heeft, dan kun je er donder op zeggen dat die in Australië zal plaats hebben – zoveel belangstelling is er daar voor dat onderwerp. [Cf.]
Deze conferentie is een onderdeel van het project: Spinoza and Literature for Life: a Practical Theory of Art van Anthony Uhlmann & Moira Gatens [cf.]
Zo was er eerder in 2017 “The Arts of Spinoza + Pacific Spinoza” [cf. PDF]

In aantocht: Antonio Negri, Spinoza Then and Now - #Spinoza



In juni 2019 verschijnt het derde en laatste van drie delen in een reeks werken van Antnio Negri bij de uitgever Polity, alle vertaald door Ed Emery:

Antonio Negri, Spinoza Then and Now, Essays. Transl. Ed Emery. Polity, June 2019 – zowel hardback als paperback, 272 pagina's

This third and final volume of the series of writings by Antonio Negri examines how Spinoza’s thought constitutes a radical break with past ideas and an essential tool for envisaging a form of politics beyond capitalism.

Negri shows how Spinoza’s ideas have facilitated radical renewal from their beginnings to the present day. It was the democratic freedoms and spirit of solidarity fostered in The Netherlands of the 17th century that allowed Spinoza to develop a radically new form of thought, redefining notions of the state and outlining a republican alternative to absolutist monarchy. In our own era, Negri argues that the rediscovery of Spinoza was critical in reinvigorating political theory. Instead of acquiescing to the economic order of capitalism and abandoning the class struggle, Spinoza’s ideas enable us to reconstruct a revolutionary perspective. His treatment of concepts such as multitude, necessity, and liberty have given us new ways of looking critically at our present, revealing that power must always be seen as a question of antagonism and class struggle.
The writings that make up this volume – some written from prison as Negri fought for his own freedom – provide an important account of the enduring relevance of Spinoza’s thought. It will be of great interest to students and scholars of philosophy

dinsdag 4 december 2018

Vandaag wordt bij Christie’s in New York Einsteins befaamde “God Letter” geveild – waarin hij ook verwijst naar #Spinoza


 Albert Einstein in Princeton, New Jersey, in 1954. credit: AP
Gezien de vele artikelen in de media over de hele wereld erover, zal het niemand zijn ontgaan dat deze brief, door een enkeling zelfs “goddelijke brief” [“Divine Letter”] genoemd, vandaag onder de hamer komt. In de brief deelt Einstein zijn gedachten over godsdienst en de religieuze betekenis van de Bijbel. Einstein twijfelde over God en het gezag van de Bijbel, zo blijkt uit deze brief die hij in 1954, een jaar voor zijn dood, schreef. „Het woord God is voor mij niets meer dan de uitdrukking en het product van menselijke zwakheden; de Bijbel een verzameling van eervolle, maar primitieve legendes”, zo schrijft hij.
Verwacht wordt dat de brief tussen een miljoen en anderhalf miljoen dollar zal opbrengen. [Cf. het blog van 9 oktober 2018: “Brief waarin Einstein in 1954 schreef "wie wohl zuerst unser wunderbarer Spinoza mit aller Schärfe erkennt hat" weer onder de hamer.” Cf. Christie’s]

Maarten van Buuren vertaalde de TTP en geeft er in 2019 een cursus over - #Spinoza


Een derde Nederlandse vertaling van de Tractatus theologico-politicus is op komst. Dat wisten we al van het blog van 3 augustus 2018, maar nu blijkt uit een aankondiging van een cursus die Maarten van Buuren in september 2019 over de TTP in Frankrijk voor het Centre Erasme gaat geven, dat als studiemateriaal t.z.t. digitaal zal worden aangeboden:
1. Spinoza, Theologisch-Politiek traktaat, (exclusieve vertaling van Maarten van Buuren).
We lezen in de aankondiging: “De cursus is bovendien een unieke kans om exclusief bij het Centre Erasme een voorproefje te krijgen van Maarten van Buurens nieuwe boek. Na zijn monumentale vertaling van de ETHICA, schrijft Maarten nu namelijk aan een vertaling van het Theologisch-Politiek Traktaat. Een eerste versie van deze vertaling vormt de basis van de cursus.”



maandag 3 december 2018

#Spinoza’s Caute



Gisteren hield de Fransman Jean Gaillat zich op zijn blog bezig met wat Spinoza met het “Caute” op zijn zegelring bedoeld zou kunnen hebben. Aardig stukje. Het deed mij terugdenken aan een blog uit mijn begintijd, waarin ik mij daar ook mee bezighield. Daarin betoogde ik dat ik de vertaling met ‘voorzichtig’ of ‘wees op je hoede’ minder geschikt achtte en dat Spinoza waarschijnlijk meer het klassieke ‘phronesis’ ermee bedoelde: wees verstandig. [Cf. hier mijn  ‘verzamelblog’ over Caute].

zondag 2 december 2018

Martin Saar over de politieke verbeelding bij #Spinoza


Graag wijs ik op het in het Engels vertaalde artikel van
Martin Saar, “Spinoza and the Political Imaginary.” Translated by William Callison and Anne Gräfe. In: Qui Parle, Critical Humanities and Social Sciences, Vol. 23, no. 2, Spring/Summer 2015, pp. 115-133 [cf. Jstor en PDF]
De eerste alinea’s luiden:
For those interested in pursuing the historical and philosophical origins of the idea of the political imaginary— a key concept in contemporary social and cultural theory— Spinoza represents a wellspring. Even if many seventeenth- century authors refl ected on the imaginary and image- mediated nature of political relationships, particularly in the connection between politics and religion, few did so as thoroughly and systematically as Spinoza. Indeed, evenmore than for Hobbes, for Spinoza the ability of the human mind to create images is an anthropological given and an irreducible dimension of all human actions and interactions.
But even for those more interested in pursuing theoretical and methodological resources for a contemporary theory of political imaginaries, something can be found here. Despite the generality of Spinoza’s epistemological conception of the imaginatio, it receives a remarkable sharpness and concreteness in his political writings. Equipped with a fine sense of the imaginative power of the mind, Spinoza systematically describes political processes and institutions as imaginative and imaginary phenomena. From this perspective, politics as a whole can be read as an area of human life in which images, projections, misjudgments, and often-involuntary associations between ideas become effective. This effectivity is expressed not only in the fact that these imaginative processes directly affect the ability of human subjects to act, namely, by strengthening or weakening their ability to guide their own actions toward certain goals. But even more generally for Spinoza, politics is a field of the immanent movement and confrontation of imaginative forces and imaginary linkages, many of which are not consciously available to the political actors.

Response by Zeynep Gambetti. Critical Theory Summer School: ÒRe-Thinking IdeologyÓ Humboldt University, Berlin July 16-20, 2018 – academia.edu
Foto Martin Saar van hier

zaterdag 1 december 2018

Steven Nadler geeft mei 2019 in Amsterdam een Ethica-cursus - #Spinoza


Els van Swol stuurde mij een link naar de webpagina waar de Illustere School in Amsterdam twee nieuwtjes brengt:

[1] Het eerste is dat prof. Steven Nadler volgend jaar de Menasseh ben Israel Chair in Jewish Studies 2019 zal bezetten. De website van het Menasseh ben Israel Instituut heeft dat gegeven nog niet, maar aangenomen mag worden dat Nadler volgend  jaar in Amsterdam minstens één openbare lezing vanuit die leerstoel zal geven.

[2] Het tweede is dat Steven Nadler van 6 – 16 mei een voor iedereen [dus ook niet-reguliere studenten] toegankelijke cursus van zes bijeenkomsten zal geven aan de Illustere School in het P.C. Hoofthuis over: “Spinoza’s Ethics: Text and Contexts”. “In this course, prof. Steven Nadler, occupant of the Menasseh Chair for Jewish Studies will teach Bento (Baruch, Benedict) Spinoza’s philosophical masterpiece, the Ethics."
Daar de aanstelling op de  Menasseh ben Israel Leerstoel in Joodse Studies misschien samenhangt met de verschijning dit jaar van Steven Nadler's boek Menasseh ben Israel. Rabbi of Amsterdam. Yale University Press, 21 aug. 2018] heb ik de cover van dat boek hier als illustratie opgenomen.  

 

vrijdag 30 november 2018

In Kroatië verscheen in 2006 een tweetalige editie van de TTP van #Spinoza


Benedikt de Spinoza – Teologijsko-politička rasprava. Bilingualno izdanje [tweetalige editie]. Vert. in Kroatisch: Ozren Žunec. Zagreb: Demetra, 2006

De eerste Kroatische vertaling van de Tractatus theologico-politicus was meteen een tweetalige uitgave!
Kom daar maar eens om in Nederland…
Recenzija door Alen Sućeska [Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu] in: ČASOPIS STUDENATA FILOZOFIJE, Godina IX. Broj 18/19 [cf. & PDF]
Cover van Antikvarijat Bono.

Volgende week, van 3 – 7 december 2018, zal in Córdoba alweer het XV° Coloquio Internacional #Spinoza plaats hebben.


Het zal gaan over “Spinozisme als een manier van leven”. Cf. blog, cf. programma.
Om in de geest bij te zijn…

“Interpreting Spinoza. Critical Essays.” [edited by Charlie Huenemann] tien jaar - #Spinoza



In februari 2008 verscheen Charlie Huenemann (ed.), Interpreting Spinoza: Critical Essays. Cambridge University Press, 2008
Ik signaleerde het in een blog van 23-05-2008, schafte het mij aan (het was in het eerste jaar van mijn Spinozastudie) en besprak de eerste helft ervan op 10-07-2008: “Een inspirerend en uitdagend boek over Spinoza´s filosofie.” Een vervolgbespreking kan ik niet vinden, dus daar is het wellicht niet meer van gekomen.
Zojuist zie ik dat het boek gedigitaliseerd staat op epdf.tips. Daaruit haal ik hier Huenemann’s Inleiding naar binnen - bedoeld als hommage aan de totstandkoming van een belangrijk boek:

donderdag 29 november 2018

Kort overzicht van de uitgave-geschiedenis van #Spinoza’s TTP


Van Jeroen van de Ven zou nog dit jaar verschijnen: Printing Spinoza. A Descriptive Bibliography of the Works Published in the Seventeenth Century. De inhoudsopgave zette hij al op zijn pagina bij academia.edu – hij behandelt daarin de uitgaven van alle werken van Spinoza.
Op het symposium op 21 september 2018 bij gelegenheid van de inaugurale rede van prof. dr. Henri Krop,, gaf Van der Ven een samenvatting van de TTP-uitgaven in Nederlandse vertaling, onder de titel:
‘Studieuze Gruwelen’. Over de zeventiende-eeuwse Nederlandse vertalingen van Spinoza’s Tractatus theologico-politicus (Hamburg [Amsterdam], 1670). Deze tekst zal dus hoogstwaarschijnlijk te vinden zijn in de Mededelingen die volgend jaar door de VHS zullen worden uitgegeven. Om naar uit te kijken.
Vooruitlopend op dat alles en met gebruikmaking van informatie van het Spinoza Web gaf het 2017-kerstnummer Traditie van de Faculteitsvereniging van Utrechtse Filosofiestudenten, waarvan het PDF op 26 jan. 2018 op internet verscheen, in aflevering 10 van “Filosofiegeschiedenis in titelpagina’s”, een overzicht van de diverse uitgaven van de TTP in de 17e eeuw. Dat hoofdstuk is ook als apart PDF geplaatst. Nuttig om te weten en kennis van te nemen.
 

woensdag 28 november 2018

Misschien moet Femke Halsema het 20e hoofdstuk van de TTP van #Spinoza nog eens lezen.


"Haar [Halsema’s] tweede verdedigingslinie bouwde ze op met uitleg over hoe zij tot haar uitspraak was gekomen, en hoe die was bedoeld. Na afloop van de bijeenkomst in het buurthuis was Halsema aangesproken door een vrouw met een hoofddoek die haar een citaat van tien jaar geleden had voorgehouden, waardoor zij erg geschokt was. Halsema had ooit gezegd: “Ik kan niet wachten op het moment dat elke vrouw haar hoofddoek afslingert.” Dat vindt Halsema nu nog. “Maar ik denk óók dat we vrouwen altijd moeten beschermen in hun recht zich te sluieren”, aldus Halsema tijdens het raadsdebat. Daarbij verwees ze meerdere keren naar de individuele godsdienstvrijheid die het Amsterdamse boegbeeld Spinoza voorstond." [Cf. Vetdruk van SV].
De vraag is of het dragen van een boerka alleen maar een kwestie van meningsuiting is. Spinoza zou het een vorm van gedrag vinden, een openbare rituele uiting, die de individuele godsdienstvrijheid te boven gaat en waar z.i. de politieke overheid over gaat.

De door antiquaar Matthys de Jongh opgebouwde Spinozacollectie bevindt zich nu in het Princeton Institute – #Spinoza


Straks als het bij ons 22:00 uur is, is het in Princeton 17:00 uur. Dan zal aan het Institute for Advanced Study te Princeton Jonathan Israel een inleiding houden over de bijzondere Spinoza Boekencollectie die de Bibliotheek van het Instituut niet lang geleden verwierf. [Cf.]
Toen ik op 19 november 2018 het blog maakte: “'t Institute for Advanced Study verwierf een belangrijke aan #Spinoza gewijde bibliotheek”, wist ik nog niet om welke collectie het ging. Inmiddels ben ik er (via de website van Spinoza Kring Lier) achter dat het gaat om de collectie waarover ik op 23 juli 2017 het blog schreef: “Indrukwekkende hoeveelheid Spinozana bij Antiquariaat Matthys de Jongh.” De link erheen die ik in dat blog gaf - en waarop Leon Kuunders reageerde met: “Wat een mooie collectie zeg.” – die link werkt inmiddels niet meer. Geen wonder, want de collectie is verkocht en heeft Zutphen verlaten.
4 oktober 2018 bracht Spinoza Kring Lier een blog met een “Inleiding op Collectie Matthys de Jongh - 324 bibliofiele werken van en over Spinoza,” waarin te lezen is hoe de antiquaar zijn in twintig jaar opgebouwde bijzondere werken die verband houden met Spinoza, heeft kunnen overdoen aan de bibliotheek van het Institute for Avanced Study in Princeton. De door Matthys de Jongh opgestelde bibliografie wordt daar – met goedvinden van het IAS - bewaard. Professor Emeritus Jonathan Israel zal straks de loftrompet zwaaien over deze collectie die dus geleidelijk aan zorgvuldig is opgebouwd door een antiquaar uit Zuthpen. Het weten zeker waard.
 

Ten derde male over dr. Albert Gootjes over #Spinoza’s reis in 1673 naar Utrecht


Er is alle reden om nog eens terug te komen op het artikel van dr. Albert Gootjes waarop ik in het blog van gisteren wees. Het is een zeer boeiend stuk. Je staat ervan te kijken hoeveel snippers informatie er uit allerlei correspondenties konden worden opgediept, waardoor die reis iets minder "mysterieus" lijkt.
Zijn reconstructie – die ik hier niet samenvat, maar waarvoor ik naar het artikel zelf verwijs - geeft hem de mogelijkheid om een andere reden te opperen waarom Spinoza besloot om in de zomer van 1673 naar Utrecht te reizen en daar zo’n drie weken te blijven. Tot heden werd meestal aangenomen dat het om een politieke missie ging, zonder dat duidelijk werd om wat voor missie het dan zou zijn gegaan. De enige aanleiding voor deze veronderstelling is de mededeling van Johannes Colerus in zijn “Korte, dog waaragtige levens-beschrijving, van Benedictus de Spinosa:”
“Van Utregt wedergekeert, had hy byna het graauw op den hals gekregen, 't welk hem voor een Spion aanzag, en mompelde als of hy met de Franschen over Staats en Landzaken Correspondeerde. De Huisheer hierover zeer bedugt zynde, en vrezende, dat men hem met gewelt in zyn huis mogt vallen, om Spinoza te zoeken, vertrooste hy hem zeggende: Weest daar niet bekommert om, ik ben onschuldig, en daar zyn veele onder de Grooten, die wel weeten waarom ik naar Utregt ben geweest; zoo haast als gy maar eenigen overlast aan uw deur verneemt, zoo zal ik tot de menschen uitgaan, al zoudense met my handelen, als met de goede Heeren de Witten. Ik ben een opregt Republiquain, en 't beste van dezelve is myn oogmerk.”

dinsdag 27 november 2018

Nieuws over dr. Albert Gootjes over #Spinoza’s reis in 1673 naar Utrecht


Op 8 september 2018 had ik het blog: ‘Over #Spinoza’s reis in 1673 naar Utrecht’ – het ging over de lezing die dr. Albert Gootjes op 20 december 2018 in het Bartholomeus Gasthuis in Utrecht hierover zal geven.
Welnu, inmiddels verscheen zijn artikel "Spinoza Between French Libertines and Dutch Cartesians: The 1673 Utrecht Visit," In: Modern Intellectual History, online 16 november 2018.
Extract: In the summer of 1673, in what Koenraad O. Meinsma once qualified as “one of the most inexplicable events in Spinoza's life,” the philosopher left his residence in The Hague to travel to Utrecht and stayed there for some three weeks. This event has garnered much interest, for two main reasons. In the first place, it is agreed that something must have induced the rather homebound Spinoza to undertake the journey, especially since Utrecht was occupied at the time by the French, rendering travel dangerous. The paucity of available sources has kept most scholars from suggesting a motive, but those who have been so bold are virtually unanimous in positing that Spinoza traveled on a diplomatic or political mission, referring in support to his first biographer Johannes Colerus's report, gathered from the philosopher's landlord Hendrik van der Spyck, that at his return he was greeted by a frenzied crowd that was ready to lynch him as a “spy, murmuring that he treated with the French of matters pertaining to state and nation,” with Spinoza countering that “many among the highly placed know why I went to Utrecht.” A second reason for the interest is formed by the connection the trip offers between Spinoza and the French general in Utrecht, Louis II de Bourbon (1621–86), the prince of Condé, renowned not only for his military exploits but also for his interest in the arts and sciences, as evinced in his patronage of dissident thinkers like Isaac La Peyrère of pre-Adamite fame. Condé thus figures in all early accounts of Spinoza's trip, and yet the conflicting nature of these accounts, combined with the paucity of firsthand sources, has left later scholars debating at length the precise nature of the prince's involvement as Spinoza's inviter, as his host, and as his ready benefactor.

Hij stelt via zijn pagina bij academia.edu zijn artikel beschikbaar. Wie die lezing wil bijwonen kan zich goed voorbereiden!

zondag 25 november 2018