maandag 20 augustus 2018

Review Alexander Douglas van Michael LeBuffe's Spinoza on Reason in Mind - #Spinoza


Via de link achter de afbeelding naar Mind moet u ervoor betalen, maar via een tweet gaf Alexander Douglas de link rechtstreeks naar het review, waar ook een PDF wordt gegeven. Het is een lang, interessant review. [Cf. blog over verschijnen van het boek]

zondag 19 augustus 2018

Étienne Balibar en zijn diepgaande #Spinoza-studie [1]

Etienne Balibar. Foto © AFP Ulf Andersen
 
In aansluiting op het blog van 13 mei 2018, “Misschien Étienne Balibar’s Magnum opus: Spinoza politique. Le transindividuel”, wil ik in enige blogs wijzen op enige teksten van en over Balibar die op internet te vinden zijn.
Net nu ik eraan toe was om mijn speurwerk naar op internet beschikbare teksten van en over Étienne Balibar in een of meer blogs onder te brengen, verscheen eergisteren van hem in Le Monde een artikel « Pour un droit international de l’hospitalité » dat overigens slechts gedeeltelijk door niet-abonnées te lezen is. [Cf.]
Maar zie: de dag erna al, gisteren, 18 August 2018, verscheen de vertaling ervan: "A call for an international right of hospitality" op openDemocracy.net - het hele stuk is er te lezen.
Het is een indrukwekkende oproep voor een internationaal recht op gastvrijheid. Spinoza komt in het stuk niet voor – en het is een volstrekt andere en tegenovergestelde benadering dan die een Nederlandse Scholar in Spinoza meent te lezen, waar hij zeer geharnaste waanopinies over verkondigt. Balibar noemt, zoals gezegd, Spinoza nergens, maar dat hij zijn pleidooi voor het beoefenen van gastvrijheid voor zwervende migranten die daar naar zijn inzicht ook recht op hebben, mede baseert op zijn diepgaande studie van Spinoza, kun je afleiden uit passages als dat die zwervende migranten geen menigte vormen en dat zij geen vijanden zijn.
Een indrukwekkend artikel waar ik graag op wijs en mijn kleine serie blogs over Étienne Balibar mee open. Er is trouwens op openDemocracy.net een hele reeks artikelen van hem over problemen in Europa  te leen.

Spinoza-tekening van Juan Satiri - #Spinoza


Juan Satiri schrijft erbij: Para taller introductorio a Spinoza"" [Voor een introductieworkshop over Spinoza]. Zie hier méér van hem.

zaterdag 18 augustus 2018

Spinoza op de ruit van een café in Gdańsk - #Spinoza

Poolse Dorota Domagała  bracht deze foto naar internet met de tekst "Baruch Spinoza na szybie gdańskiej kawiarni. Czemu nie?" [Baruch Spinoza op de ruit van een café in Gdańsk. Waarom niet?]

Op de ruit de tekst:
Kaƶde okre slenie jest negacja [Elk woord is ontkenning]

Komaan, maar weer eens een komend Frans boek gesignaleerd over #Spinoza


Blandine Kriegel, Spinoza. L'autre voie. Les éditions du cerf, [30] sept. 2018 - 512 pages

Longtemps, Spinoza a été considéré comme marginal, archaïque, et même « médiéval ». Sa philosophie est, en effet, étrangère à la voie moderne principale portée par Descartes, Kant, Hegel, celle de la philosophie du sujet et de l’esprit qui a exalté le « je pense » et valorisé la volonté. Un sujet bientôt élargi à des identités collectives et démiurgiques – le peuple, la classe, quelquefois la race – pour promouvoir avec la volonté de puissance « le maître et possesseur de la nature ».

Ce n’est pas d’aujourd’hui que ce parcours subjectiviste, qui aboutit à « Dieu est mort » et à une vie humaine « par-delà le bien et le mal », a suscité dans la montée du nihilisme la crise de la modernité.

Mais maintenant, astrophysiciens, psychanalystes et neurophysiologistes, précédant ou accompagnant les philosophes en France et dans le monde, ainsi que la jeune génération, se sont mis à lire Spinoza. Et si, à côté du logiciel classique d’analyse de la modernité, sa philosophie dessinait une autre voie, plus juste, plus actuelle, plus proche de nos interrogations ? Quelle est donc cette philosophie ? Que nous apprend-elle sur la démocratie, la puissance de l’homme et de la nature ? À travers sa formation et sa biographie, sa philosophie politique, sa conception de Dieu, de la nature humaine et de ses affects, des chemins de la servitude et de la liberté, et sa conception de la nature, c’est cette autre voie alternative que dégage ici Blandine Kriegel.
 

Professeur des Universités, Blandine Kriegel a consacré l’essentiel de ses travaux à la philosophie politique moderne et à la généalogie de la république démocratique. Ils lui ont valu une reconnaissance internationale. Son dernier libre, La République et le Prince moderne (2011) a reçu le prix « Philippe de Marnix de Saint-Aldegonde ».

Sean Winkler - een signalement over zijn #Spinoza-studies


In diverse vroegere blogs wees ik op interessante reviews die Sean Winkler publiceerde op Bibliographia,  zoals van Philip Goff (Ed.), Spinoza on Monism; en van Dimitris Vardoulakis (Ed.), Spinoza Now (2011) [cf. blog van 14-12-2014 Review "Spinoza on Monism"] – en van Joshua Parens, Maimonides and Spinoza: Their Conflicting Views of Human Nature (2012) [cf. blog van 25-02-2015 “Intermezzo: weer interessante recensie van Sean Winkler”].
De genoemde Bibliographia-site en ook de elders geplaatste PDF's zijn allemaal verdwenen. Jammer, maar zo gaat het met internet. Maar zie onder... *)
In dat laatste blog meldde ik dat Sean Winkler in Leuven bezig was met een dissertatie onder de titel The Power of the Intellect in the Philosophy of Baruch Spinoza. Welnu, hij behaalde in december 2016 in Leuven zijn Ph.D. op de dissertatie van inmiddels een andere titel:
A Study of Individuality and Change in Spinoza’s Philosophy. [Cf. en Cf.] Aldaar alleen door medewerkers van de Univ. Van Leuven te downloaden; ik haal de beschrijving hier binnen:
In my doctoral thesis, I attempt to provide a groundwork account of Spinoza’s concept of the ‘individual’. I begin by showing that Spinoza only provides a definition of individuals in the Ethics and that he most likely wrote this definition in the latter phase of his composition of the work. But because he uses the term in a variety of different contexts---some of which were written during earlier periods of his philosophical development---, it is unclear how the different formulations of this notion all fit together. I contend that Spinoza’s account is consistent if one understands that an individual, whether infinite or finite, cannot be understood independently of the relations that it forms with other individuals and that an individual remains self-identical by perpetually adapting or changing. Thus, I maintain that, for Spinoza, individuals are both relations and processes. I conclude by arguing that one can only have a true and adequate idea of the essence of an individual by transcending one’s own individuality. I present my interpretation over the course of four chapters: 1) a study of the relation between formal essences and individuals, 2) a study of the relation between the ratio of motion and rest and conatus of the body, 3) a study of the self-identity of finite individuals and 4) a study of the possibility of having true and adequate ideas of individuals.

vrijdag 17 augustus 2018

Peter Riezebos' postzegel Go Dutch - Baruch Spinoza - #Spinoza


Op 15-12-2017 gaf Post.nl vier postzegelvellen uit van vier postzegels met afbeeldingen van Joost van den Vondel, Frans Hals, Michiel de Ruyter en Baruch Spinoza. Dat gebeurde bij gelegenheid van de expositie ‘Addicted to Life’ die vanaf 15 december t/m 13 januari 2018 in Amsterdam werd gehouden waarin twaalf nieuwe werken van de in Shanghai wonende en werkende kunstschilder Peter Riezebos werden getoond.

Excursies zomer 2018: ‘in de voetsporen van Spinoza’ - #Spinoza


Ook dit jaar organiseert Jossi Efrat weer zijn bekende Spinoza-excursies.
Op zijn verzoek breng ik in dit blog zijn informatie hierover. Dit is een herhaling van het
blog van 12 augustus dat toen niet doordrong tot twitter…

Het is mogelijk op 1 dag alle woonplaatsen van Spinoza te bezoeken !

De gids Jossi Efrat, geboren in de Amsterdamse Spinozastraat, woonde als kind op een paar honderd meter afstand van Spinoza's ouderlijk huis.

Op de zondagen 26 augustus en 16 september 2018 wordt deze identieke excursies gehouden, waarbij te voet wordt gelopen langs de plaatsen waar Spinoza ook heeft verbleven. De deelnemers krijgen vele 17e en 18e eeuwse plaatjes, en men zal zich een voorstelling kunnen maken hoe het er toen uitzag, door deze tekeningen te vergelijken met de gebouwen en het straatbeeld van nu. 

Vervoer is met eigen auto. Men kan ook met een deel van de excursie meegaan. Op zondag is parkeren meestal gratis. Wie niet over eigen auto beschikt kan waarschijnlijk gratis meerijden met anderen.

Jossi Efrat (li) geeft toelichting bij het Spinozamuseum in Rijnsburg

donderdag 16 augustus 2018

Pēteris Vasks schreef in 2013 een duo voor viool en cello en noemde dat "Castillo-interior" – Wat heeft dat met #Spinoza?


Pēteris Vasks
Door een tip van Rob van der Hoeden via de e-mail ontdekte ik tot mijn vreugde de Letse componist Pēteris Vasks (*1946). Rob luistert vaak naar Passaggio, elke werkdag op Radio 4 om 19:00 uur, gepresenteerd door Lex Bohlmeijer [Ik kende het programma niet want als ik geen CD’s draai en naar de radio luister is dat de Belgische klassieke zender Klara.] In de uitzending van een week geleden, donderdag 9 augustus 2018, citeerde Lex Bohlmeijer een tweet van Joke Hermsen
“Onderweg naar verkoeling in het 'meer van de merel' klinkt ineens Pēteris Vasks interpretatie van de 'Castillo interior' van Teresa d'Avilla op de Franse radio Musique. Ontroerend mooi. Hoop dat @lexbohlmeijer het ook eens op @NPORadio4 laat horen." Dat laat ik me natuurlijk geen twee keer zeggen! Vervolgens liet hij een radio-opname horen, waarvan hij de uitvoerenden niet kende.
[Het programma is hier op radio4 nog te beluisteren]
Ook degene die op 14 okt. 2015 die Youtube-video uploadde, die Hermsen in haar tweet had meegenomen, vermeldde wel componist en titel van het stuk, maar niet de uitvoerenden. Daar diezelfde opname nog enige malen naar internet werd gebracht, o.a. op 26 april 2015 op ’t Russische vk.com, is vast te stellen dat

Peteris Vasks, "Castillo-interior" duo voor viool en cello (2013), In Gstaad, kerk van Saanen, Zwitserland, op 26 juli 2014, gespeeld werd door
Patricia Kopachinskaya (viool) & Sol Gabetta (cello)
Door het Menuhinfestival werd dezelfde opname op 28 jul. 2015 naar Youtube gebracht met de tekst: “Peteris Vasks DUO, First Performance, Kopatchinskaja Gabetta Live from Gstaad Menuhin Festival Aug.”
Ik haal deze video hieronder naar binnen.


Audiobook van #Spinoza's Ethica

A.R.N. Publications liet Alastair Cameron, die al meer dan 50 boeken voor hen las [cf.], ook de Ethica voorlezen en maakte daar een audiobook van dat 30 maart 2017 uitkwam. Voor de hoes lieten zelfs een eigen Spinoza afbeelding maken. [Cf.]

woensdag 15 augustus 2018

Op komst: Frans boek over Bourdieu’s Spinoza - #Spinoza


Jacques-Louis Lantoine, Spinoza après Bourdieu. Politique des dispositions. Paris: Éditions de la Sorbonne [Collection: La philosophie à l'œuvre], 27 septembre 2018

Joep Franssens’ Harmony of the Spheres op tekst van #Spinoza wordt weer uitgevoerd

Joep Franssens

Het Parnassus Ensemble & Consensus Vocalis o.l.v. dirigent Klaas Stok zullen komend seizoen de compositie Harmony of the Spheres van Joep Franssens uitvoeren: op woe 7 nov. 2018 in de Heikese Kerk in Tilburg [cf.]; op vrijdag 9 nov. 2018 in de Grote Kerk in ’s-Hertogenbosch [cf.]*; op 16 nov 2018 in de Kristalkerk in Hengelo [cf.]; op 29 maart 2019 in de Pieterskerk in Utrecht [cf.] en op zondagmiddag 7 apr 2019 in Muziekgebouw aan 't IJ Amsterdam [cf.]. Deze data vond ik, maar misschien zijn er nog wel ergens uitvoeringen van dit bijzondere stuk [op de website van het Parnassus Ensemble is hierover nog niets vermeld]

_________________
Toevoeging
*) "In de middag vindt in de Verkadefabriek een symposium plaats naar aanleiding van de uitvoering van dit bijzondere werk over 'Muziek en spiritualiteit' in samenwerking met de Universiteit van Tilburg." [Cf.]
En een bijzonder stuk is het in de categorie “Nieuwe spirituele muziek,” zoals die van Joep Franssens’ vriend Peteris Vasks, Arvo Pärt, Giya Kantsjeli en John Tavener. Het was via Peteris Vasks, een Letse componist die nieuw voor mij was en van wie ik binnenkort een blog over een muziekstuk hoop te brengen, dat ik dit ontdekte.

Harmony of the Spheres ging in 1994 als zelfstandige compositie in première. Nadien rijpte bij Franssens echter het inzicht dat het tien minuten durende werk feitelijk het eerste deel vormt van een vocaal vijfluik waaraan hij na zeven jaren de laatste hand legde. Het nieuwe vijfdelige werk werd van 2-5 sept. 2002 in de Augustuskerk in Amsterdam door het Nederlands Kamerkoor, het Tallinn Kamerorkest o.l.v. Tõnu Kaljuste voor CD opgenomen [duurt 63:30] en ging op 14 november 2002 in De Doelen in Rotterdam in première. [Sinds 21 nov. 2012 is deze uitvoering op Youtube te beluisteren].

Voor de uitvoering van het VU-Kamerkoor en het Ensemble Waterloo o.l.v. Boudewijn Jansen werd door Joep Franssens nog eens aan het werk gesleuteld en ontstond versie 2010 van het werk. Van de uitvoeringen op 13 mei en 21 juni 2011 in de Pieterskerk te Utrecht werd door Deuss Music een CD gemaakt [duur 65:47].

Beide CD’s bezit ik, maar had ik al jaren niet meer gedraaid. Ik heb ze de afgelopen dagen meermalen beluisterd. Het is heerlijke muziek die in golven over je heen komt.

Boek in de maak: “Het positieve nee. Spinoza voor de 21ste eeuw” -#Spinoza


Dr. Jos Scheren e-mailde mij van de week dat hij samen met Wijnand Duyvendak een boek heeft geschreven dat ze op de markt willen brengen:

Wijnand Duyvendak en Jos Scheren, Het positieve nee. Spinoza voor de 21ste eeuw
De auteurs zijn nog met een uitgever in onderhandeling, maar hopen dat het boek zo mogelijk nog in 2008 zal verschijnen. Hieronder breng ik op zijn verzoek alvast de inleiding van het boek in statu nascendi (wellicht, straks).

Ik had eerder al eens blogs over dr. Jos Scheren
Blog van 19-04-2011: “Een HOVO-syllabus over Spinoza’s filosofie.”
Blog van 19-04-2015: “Dr. Jos Scheren bereidt publicaties over Spinoza voor.”
Ik verwijs niet naar blogs waarin ik cursussen die hij gaf vermeldde, zoals hij vanaf maandag 8 oktober 2018 tot maandag 12 november weer een cursus zal verzorgen voor de Amsterdam Cultuur-Historische Vereniging, over: Spinoza, De Theologisch-Politieke Verhandeling. [Cf.]
Zie Scherens pagina bij LinkedIn

maandag 13 augustus 2018

Om de cover hier de Japanse vertaling van The Courtier and the Heretic - #Spinoza & Leibniz


Matthew Stewart, The Courtier and the Heretic: Leibniz, Spinoza, and the Fate of God in the Modern World, uit 2006, in het Nederlands in 2008 vertaald als De ketter en de hoveling. Spinoza en Leibniz en het lot van God in de moderne wereld [Meulenhoff, Amsterdam, 2008] is in vele talen vertaald, ook in het Japans.

Volgende week verschijnt Steven Nadler’s “Menasseh ben Israel” - #Spinoza


Op 21 augustus verschijnt het boek, waarvan ik de komst in dit blog van 20 december 2017 al gesignaleerd had:

Steven Nadler, Menasseh ben Israel. Rabbi of Amsterdam. Yale University Press, 21 aug. 2018 – voor een schappelijke prijs!

An illuminating biography of the great Amsterdam rabbi and celebrated popularizer of Judaism in the seventeenth century
Menasseh ben Israel (1604–1657) was among the most accomplished and cosmopolitan rabbis of his time, and a pivotal intellectual figure in early modern Jewish history. He was one of the three rabbis of the “Portuguese Nation” in Amsterdam, a community that quickly earned renown worldwide for its mercantile and scholarly vitality.
Born in Lisbon, Menasseh and his family were forcibly converted to Catholicism but suspected of insincerity in their new faith. To avoid the horrors of the Inquisition, they fled first to southwestern France, and then to Amsterdam, where they finally settled. Menasseh played an important role during the formative decades of one of the most vital Jewish communities of early modern Europe, and was influential through his extraordinary work as a printer and his efforts on behalf of the readmission of Jews to England. In this lively biography, Steven Nadler provides a fresh perspective on this seminal figure.

 

Allan Nadler over de “joodse Spinoza mania” - #Spinoza


 
Forward, Jewish. Fearles, van vandaag brengt een gedegen, interessant artikel van Allan Nadler (ergens familie van Steven Nadler). Al lang houdt hij zich bezig met de joodse interesse in Spinoza, die hem verbaast – de belangstelling en omarming zelfs gaat van haskilim, zionisten, seculiere joden, tot zelfs orthodoxen aan toe. Hij verwijst in het stuk naar nog twee eerdere artikelen die hij in Forward schreef. En hij is al jarenlang bezig met een boek “The Heretic as Hero: Spinoza in the Modern Jewish Imagination.” [Cf. dit blog van 15-06-2008, ook te vinden op zijn pagina op McGill]. Van mij mag dit boek nu wel eens verschijnen.
Allan Nadler is professor of religious studies and director of the Program in Jewish Studies at Drew University, currently serving as visiting professor of Jewish studies at McGill University and interim rabbi of Congregation Beth El in Montreal. [Cf.]
________________

Zie ook het blog van 17-02-2011: “Allan Nadler verzet zich tegen hoe David Biale met Spinoza omgaat.”

zondag 12 augustus 2018

Speciaal voor Spinoza-fans: nieuwe excursie ‘in de voetsporen van Johan en Cornelis de Witt’ - #Spinoza

Zie het vorige blog over de excursies ‘in de voetsporen van Spinoza’
 
Op zondag 9 september 2018 neemt Jossi Efrat u mee naar de plekken die bepalend zijn geweest in het leven van raadpensionaris Johan de Witt (geb.1625) en in het leven van zijn oudere broer Cornelis (geb. 1623). De gebroeders de Witt zijn beiden vermoord in den Haag op 20 augustus 1672, door Oranje-gezinden. Dit gebeuren was schokkend voor Spinoza.

Vanaf 1653 tot 1672 was Johan de Witt de machtigste leider van de republiek en bepaalde in grote mate het beleid van Nederland. Ook zijn broer bekleedde hoge functies bij de overheid. Hij was o.a. eerst burgemeester van Dordrecht en later sterk betrokken bij de `Engelse oorlogen`, o.a. bij de befaamde `tocht naar Chatham´ samen met Michiel de Ruyter (1667).

Bij de excursie zal de nadruk worden gelegd op de betrokkenheid van Spinoza bij het politieke en militaire beleid van Johan de Witt, zoals blijkt uit zijn briefwisselingen en ook uit wat zijn vroege biografen er over schreven.

Excursies zomer 2018: ‘in de voetsporen van Spinoza’


Ook dit jaar organiseert Jossi Efrat weer zijn bekende Spinoza-excursies.
Op zijn verzoek breng ik in dit blog zijn informatie hierover.

Het is mogelijk op 1 dag alle woonplaatsen van Spinoza te bezoeken !
De gids Jossi Efrat, geboren in de Amsterdamse Spinozastraat, woonde als kind op een paar honderd meter afstand van Spinoza's ouderlijk huis.

Op de zondagen 26 augustus en 16 september 2018 wordt deze identieke excursies gehouden, waarbij te voet wordt gelopen langs de plaatsen waar Spinoza ook heeft verbleven. De deelnemers krijgen vele 17e en 18e eeuwse plaatjes, en men zal zich een voorstelling kunnen maken hoe het er toen uitzag, door deze tekeningen te vergelijken met de gebouwen en het straatbeeld van nu. 
Vervoer is met eigen auto. Men kan ook met een deel van de excursie meegaan. Op zondag is parkeren meestal gratis. Wie niet over eigen auto beschikt kan waarschijnlijk gratis meerijden met anderen.

zaterdag 11 augustus 2018

Tinneke Beeckmann kort over wat Spinoza’s schreef over: leven zonder spijt of berouw - #Spinoza


Gisteren, 10 aug. 2018, plaatste Human/Brainwash een aantal korte video’s op Youtube, waaronder deze van filosoof Tinneke Beeckmann over: Leven zonder spijt, zonder berouw. Maar op hun website brainwash.nl, hun twitter-account, hun facebook-account en hun instagram-account is hier nog niets over te vinden. Dit stukje uit een Brainwash Talk, lijkt dus een zomaar eenvoudig en toevallig tussendoortje. Maar aan het ware en nuttige wat daar gezegd wordt, doet dat niets af en daarom geef ik die boodschap hier door.


Violist prof. Kolja Lessing speelt: ”Jeremiah and Spinoza for Violin” uit 1997 - #Spinoza


Gisteren zou iemand het in de titel genoemde stuk - oorspronkelijk genaamd: Yermyahu ve Spinoza -, gespeeld door Kolja Lessing naar Youtube hebben gebracht. Vandaag staat daar al: “Deze video is niet beschikbaar.” Aanleiding voor mij om naar dat stuk op zoek te gaan; ik vond het hier – zij het niet volledig: er ontbreekt een stukje. Beluister het hier; het is afkomstig van de CD, aan de cover waarvan ik – van hier - enige gegevens heb toegevoegd. Het was op deze Cd de première [cf.] en is ook de enige uitvoering van dit werk op CD gebleven [cf.]. Foto van de violist van hier.


vrijdag 10 augustus 2018

Hoe kan iemand weten dat Spinoza een IQ van 175 zou hebben gehad? - #Spinoza


Gisteren zag en hoorde ik op Youtube een video met de titel: “13 Most Intelligent People In The History Of The World”. Spinoza stond met een IQ van 175 op nr. 10. Er stond verder geen informatie bij over hoe de intelligentie werd vastgesteld van mensen die eeuwen geleden leefden. Vooral de onjuiste tekst over Spinoza deed mij verder zoeken:
A Dutch philosopher. He was among the first to lay down the foundation of the age of Enlightenment that saw science challenged the status quo of the Church. The age led to great leaps in the fields of science, politics, and economics, spearheaded by among others, Spinoza’s magnum opus, the Ethics, which challenges the authenticity of the Hebrew bible.
Weer eens werd de Ethica met de TTP verward.
Daarna ontdekte ik dat de video een voorlezing betrof van een tekst onder dezelfde titel op Finances online. En daarop werd doorverwezen naar een webpagina die eerdere ‘studies’ behandelde. Daar blijkt die lijst van 13 te zijn samengesteld uit Catherine Cox, Early Mental Traits of 300 Geniuses, (1926) en Tony Buzan & Raymond Keene, Book of Genius: and how to unleash your own (1994). In beide lijsten werd Spinoza een IQ van 175 toegeschreven – volkomen uit de lucht gegrepen uiteraard. Ik verbaas me erover hoeveel tijd en energie er door deze ‘Scholars’ gestoken werd in het inschatten van niet te beantwoorden vragen. En dan de toevalligheid! Personen als Thomas Digges of Giordano Bruno, om er maar enkelen te noemen, komen in de lijstjes eenvoudigweg niet voor. Ik besteed hier dan ook verder geen aandacht aan, maar wilde deze merkwaardigheid hier wel gesignaleerd hebben.

Om maar aan te geven hoe arbitrair dit alles is, hier een afbeelding van weer een matrix met weer heel andere ranking, afkomstig van
Dean Keith Simonton, “The Science of Genius.” In: The Science of Creativity [2017] [overgenomen in dit blog]

woensdag 8 augustus 2018

Spinoza geïnterviewd over klimaatverandering - #Spinoza


 
Op de website dode denkers.com verscheen een postuum interview met Spinoza over Klimaatverandering. Er staat geen datum bij, maar het zal ergens begin juni 2018 geplaatst zijn, want de Engelse versie verscheen op Medium.com, gedateerd 1 juni 2018.

Het onderwerp maakt het - zeker gezien de zomer die we dit jaar beleven – waard er alsnog naar te verwijzen.

Het is geschreven door iemand die goed van Spinoza op de hoogte is. De hoofdauteur is Ruben Endendijk die binnenkort aan de Schotse Universiteit van Aberdeen hoopt te promoveren op een onderzoek naar het concept van mentale gezondheid in Spinoza’s denken. [Cf.] [Misschien kunnen we daar nog iets aan hebben als straks Maarten van Buuren met zijn nieuwe boek komt “over zijn omgang met zijn depressie en hoe Spinoza daarbij een rol speelde” - cf. blog].

“De slimste mens” weet bedroevend weinig van #Spinoza


Zo af en toe wordt in spelletjes op tv naar Spinoza gevraagd.  Gisteren was dat weer het geval in “De slimste mens” - “De kennisquiz met een knipoog” van KRO-NCRV,  gepresenteerd door Philip Freriks, met als jury die niets hoeft te jureren: Maarten van Rossem.
In de aflevering van gisteren

 
Daarin werd op ca 16:56 gevraagd “Wat weet u van Spinoza"?
 

“Dit waren voor de appspelers de antwoorden van de dag". Slechts de helft van de antwoorden was door de spelers gegeven.
Enfin, iets om in dit blog vast te stellen en te bewaren. Ze deden het overigens beter dan de deelnemers aan het Belgische "De Allerslimste Mens ter Wereld' - die wisten HELEMAAL NIETS, zoals bewaard is in het blog van 30-12-2010.  

Pizza-filosofie & #Spinoza

Inderdaad bracht Spinoza de laatste regel in zijn Ethica als een algemene formule:
Sed omnia praeclara tam difficilia quam rara sunt.
 
 
Er is heel wat aan pizza-philosophy te vinden. Je vindt de herkomst wel.
 

Rudolf van den Berg is nog steeds van plan een film te maken over #Spinoza


Rudolf van den Berg.

Redacteur dr. Manfred Gerstenfeld heeft vandaag in Arutz Sheva, Israel National News, een interview met Filmaker Rudolf van den Berg.

Op Spinoza.blogse had ik vele malen aandacht voor het feit dat Van den Berg het plan had een film over Spinoza te maken. Ramsey Nasr had hij al gestrikt om Spinoza te spelen. Daar er almaar geen voortgang te bespeuren was, ben ik opgehouden daarover te berichten. Onlangs bezocht ik toch nog eens zijn website om te zien dat er nog altijd geen nieuws te melden was. Spinoza staat daar wel tussen zijn films, alsof hij hem al wel gemaakt heeft.

Hij lijkt er nog wel in te geloven die film ooit te kunnen maken - in de voorzienbare toekomst zelfs. Hij zegt tegen de interviewer:

"For the past 10 years, I have been preparing a feature film about Spinoza. Such a subject requires a certain intelligence on the part of the public. That doesn't make financing a movie any easier. Yet, I am optimistic that I can begin directing this film in the foreseeable future."

Enfin, ik meld het maar even.

dinsdag 7 augustus 2018

Maarten van Buuren werkt aan een vervolg op 'Kikker gaat fietsen!' – nu mét #Spinoza


Ik kon mijn nieuwsgierigheid niet bedwingen en heb dus toch het interview dat Taede A. Smedes met Maarten van Buuren had in het Nederlands Dagblad van 3 augustus 2018 aangeschaft. Cf. blog “Waaraan werkt Maarten van Buuren nog meer?” Het antwoord:
“En dan werkt hij ook nog aan een persoonlijk boek over zijn omgang met zijn depressie en hoe Spinoza daarbij een rol speelde.” En meteen daarna:
‘Ik probeer Spinoza’s abstracte denken nu toe te passen in mijn concrete leven’ [...].  Ik ben nu bijvoorbeeld ook aan het kijken hoe mindfulness en meditatie zich tot Spinoza verhouden, binnenkort ga ik zelfs een vipassana-retraite doen.’
Hij is dus van plan om met een soort vervolg te komen op
Maarten van Buuren, Kikker gaat fietsen! Of over het leed dat leven heet. Lemniscaat, november 2008 - een verslag van zijn worsteling met depressies.

zaterdag 4 augustus 2018

Vitrine in de Embassy of the Free Mind met exemplaar van "De Nagelate Schriften" van #Spinoza

The Embassy of the Free Mind is a museum library, where the European culture of free thinking imparts its knowledge to all those who walk through its doors. Housed in the grand 17th-century canal house of the ‘House with the Heads' on the Keizersgracht, this is the place to learn about history, science, art and spirituality and how they’re all connected. It’s also a platform for freethinkers to talk about life irrespective of religion, culture or age. Keizersgracht, 123.
[tekst en foto van iamsterdam.com]

vrijdag 3 augustus 2018

Waaraan werkt Maarten van Buuren nog meer? #Spinoza

Taede A. Smedes heeft vandaag een lang artikel in het Nederlands Dagblad, waarvan de slechts 5% van de tekst die je op de website te lezen krijgt, eindigt met de mededeling dat Maarten van Buuren werkt aan een boek over sleutelwoorden van Spinoza's denken (wat we al wisten) en aan een vertaling van de Tractatus Theologico-Politicus (wat voor mij nieuw was - en onnodig is) en tenslotte met een cliffhanger: "En dan werkt hij ook nog aan e...?   Maar ik heb er geen €2 voor een dagpas voor over om te weten te komen wat dat is. Misschien is er een bezoeker van dit blog die toegang heeft (of neemt) tot 't Nederlands Dagblad en hier kan meedelen waar het om gaat?

Vandaag weer een kort review over Rachel Kadish's "The Weight of Ink" - #Spinoza

Zie méér blogs over The Weight of Ink

donderdag 2 augustus 2018

In aantocht: second edition van Steven Nadler’s Spinoza A Life. - #Spinoza


Bijna twintig jaar geleden, in 1999, verscheen de eerste editie van Spinoza. A Life. Het boek van Steven Nadler werd direct – ook al was er van een jaar eerder het boek van Margaret Gullan-Whur, Within Reason: A Life of Spinoza [Jonathan Cape 1998], in vertaling  Spinoza: Een leven volgens de rede [Lemniscaat Rotterdam 2000] – allerwegen gezien als de definitieve biografie van Spinoza. En nu zal dus binnenkort verschijnen:

Steven Nadler, Spinoza A Life. Cambridge University Press, 1999; second edition August 16, 2018

Het is al bij Amazon en books.google in te zien. De Table of Contents en Preface to the Second Edition zijn in een PDF van bij de uitgever in te zien. In het voorwoord geeft Nadler aan hoe er diverse nieuwe gegevens boven water kwamen en nieuwe studies die hij in deze biografie heeft verwerkt.
Het boek is volgens de uitgever al ‘in stock’ en zal over ongeveer twee weken in de winkels te vinden zijn.
Dit mag wel als een belangrijke gebeurtenis in de secundaire Spinoza-literatuur worden gezien.

Spinoza en Erasmus [2] Spinoza’s poging filosofie in schone letteren te brengen - #spinoza



Twee keer slechts probeerde Spinoza filosofie te brengen à la Plato. En wel in de twee dialogen die te vinden zijn in de Korte Verhandeling zijn. Hij heeft het bij die twee pogingen gelaten – vond het waarschijnlijk niet zijn stijl, daar hij almaar preciezer en uiteindelijk axiomatisch wilde aangeven wat hij bedoelde.

Ik heb via Russ Leo in het vorige blog willen aangeven dat Spinoza niet zomaar de naam van Erasmus gebruikte, maar daar een inhoudelijke bedoeling mee had. Ik ben het dan ook niet eens met de toelichting van Rikus Koops die in zijn hertaling van de KV in de toelichting bij deze dialoog op blz. 222 schrijft: “De namen verwijzen niet naar historische figuren.” En iets verderop: “Erasmus heeft geen eigen mening en wordt slechts opgevoerd als vragensteller.” Ik denk dat Koops de opzet van Spinoza hier niet goed vat en ik beveel dan ook i.h.b. de analyse van Ross Leo aan die ik in het vorige blog bracht.

Toevoeging 8 aug. 2018: Jo van Cauther gaat tijdens het symposium dat op 21 september 2018 wordt gehouden n.a.v.  De inaugurale oratie van Henri Krop aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, het hebben over : « 'Spinoza met Erasmus’. Aangetoond wordt dat Spinoza’s centrale boodschap in de dialoog het best wordt begrepen in het licht van Erasmus’ befaamde, maar vaak vergeten, colloquium ‘Het Goddelijke Feest’ (Convivium Religiosum, 1522). »

Hier breng ik die dialoog. De tekst neem ik over van de KV-site van Gerrit H. Jongeneelen, alleen geef ik er een lay out aan mee die het stukje iets leesbaarder maakt.

woensdag 1 augustus 2018

Wat Spinoza vond van Erasmus - #spinoza


 
Over dit onderwerp kom je geen literatuur tegen. Een boek als dat van Erik de Bom (red.), Een nieuwe wereld. Denkers uit de Nederlanden over politiek en maatschappij (1500-1700) [Uitgeverij Polis / Klement, ] heeft aparte hoofdstukken over Desiderius Erasmus, Juan Luis Vives, Justus Lipsius, Leonardus Lessius, Hugo Grotius en Benedictus de Spinoza. Maar wat Spinoza eventueel met Erasmus had, komt in z’n boek niet aan de orde. De Duitse Spinoza Bibliografie geeft op één uitzondering na, niets met beide namen samen. De enige titel die de namen van beide denkers in zich heeft, is het boek van Richard H. Popkin’s The History of Scepticism from Erasmus to Spinoza [Berkeley [e.a.]: Univ. of California Press., 1979. - XXII, 333 pp. – books.google], maar voor zover ik mij herinner van bestudering enige jaren terug geeft ook Popkin daarin niets over Spinoza’s kijk op Erasmus. Verrassenderwijs bracht google mij onder ogen het boek van
Lewis Samuel Feuer, Spinoza and the Rise of Liberalism [Transaction Publishers, 1987 – books.google] dat op p. 72 deze passage heeft waarin de namen van beiden voorkomt (ik laat ze oplichten)

Dit is tegelijk een mooie inleiding op wat ik in dit blog verder breng.

dinsdag 31 juli 2018

Friedrich Warnecke (1881 - ?) zette alles wat Goethe over Spinoza schreef bijeen en noemde Spinoza Goethe's "alten Tröster" - #Spinoza


 
Na de fact check in een vorig blog, volgt er hier nog een; zoals wel vaker gebeurt, worden twee personen (auteurs) die dezelfde naam dragen voor één dezelfde gehouden.
Bij archive.org, books.google, maar ook bij de bibliotheek van de Princeton University wordt Friedrich Warnecke (1881 - ?), de auteur over wie dit blog gaat, gelijk gesteld aan Friedrich Warnecke (1837-1894), “ein preußischer Beamter und bekannter deutscher Heraldiker” of wapenkundige (cf. de.wikipedia]. Het gaat echter om twee verschillende personen*, van wie het me hier gaat om de auteur van de volgende drie korte werken:
Friedrich Warnecke, Goethe, Spinoza und Jacobi. Weimar: Hermann Böhlaus Nachfolger, 1908 - 60 pp. – archive.orgbooks.google

 

maandag 30 juli 2018

Muziek gaat even voor op Spinoza


Onder de indruk ben ik nog steeds van een concert van koor en orkest La Fragola, een jaarlijks tijdelijk weer opgericht ensemble dat even een paar concerten geeft en zich dan weer opheft. Dit gebeurt nu al enige jaren in juli. Ik heb begrepen dat de meeste musici elkaar kennen van het Utrechts studentenorkest, waarin ze indertijd speelden. Ensemble La Fragola [de aardbei] fungeert dus als een soort reünie voor de 36 mensen waaruit het bestaat. Het genoegen dat ze er zelf aan beleven, spat ervan af.
Dit jaar speelden en zongen ze zaterdag 28 juli o.a. in 't Slottuintheater van Slot Zeist en zondagmiddag in woon- en zorgcentrum De Bremhorst te Bilthoven. Ik woon hier nu bijna elf maanden en dit was het eerste klassieke concert dat ik hier meemaakte. Muziek is heel belangrijk voor me: elke dag draai ik CD’s waarvan ik twee grote kasten vol heb. Maar de muziek live gespeeld en gezongen bijwonen is wel even iets anders. Ik was dan ook zeer geroerd, ontroerd dat ik dit mocht maken: muziek in ‘mijn eigen’ Bremhorst! En hoe klónk het eerste stuk, J.S. Bach’s Wachet auf ruft uns die Stimme, waarvan ze het eerste deel deden.  Zo hoor je het niet uit geluidsboxen – hoe goed die ook zijn.
De muziekkeuze was heel fraai en het gebruik van de ruimte gebeurde ook heel creatief. De grote zaal – die eigenlijk nog te klein was voor het grote ensemble en het vele publiek dat er naar toegekomen was - die hoge zaal heeft een omloop en daar gingen enige zangers staan voor een stuk van Boyce, en alle zangers stonden op de omloop voor een motet van Monteverdi. Het klonk allemaal zo schitterend en professioneel dat ik heel sterk de associatie kreeg met het Orkest van de Achttiende eeuw – niet alleen doordat dat, goed beschouwd, ook telkens weer een gelegenheidsorkest is, maar ook vanwege de kwaliteit die ze lieten ervaren: van wereldklasse, echt waar.
Vervolgens kwam het pièce de résistance: het Te Deum van Marc Antoine Charpentier. Het werd in z’n geheel – dus alle elf deeltjes – gezongen en gespeeld met pauken en trompetten. Hoe melodieus kan die Charpentier zijn en zo ongeveer alle koorleden zongen wel solopartijen in duetten en trio’s.
Als toegift tenslotte zongen ze “Mu süda, ärka üles” [wordt wakker, mijn hart, en zing] van de Estlandse componist Cyrillus Kreek. Een schitterend stukje dat mij onbekend was - van een componist die ik ook niet kende. Maar vooral ook hoe ze het zongen! De zangers en zangeressen ging langs de kant van de ruimte rondom ons, het publiek, staan en zongen als allemaal a.h.w. solisten in pure harmonie ons toe. Prachtig zoals ze dat deden: ontroerend mooi. Daaraan kon je zien dat het stuk voor stuk professionele, zelfstandige musici zijn. Een gemiddeld amateurkoor zie ik dat niet gauw zo durven doen – daarin zitten altijd wel mensen die ter ondersteuning hun buurman of –vrouw nodig hebben.
Na ’t langdurig en oprecht hartelijk applaus en na nog wat mensen gesproken te hebben, ben ik de rest van de middag en avond bezig gebleven: met in m’n CD-kast zoeken naar opnamen van Marc Antoine Charpentier, waarvan ik er gelukkig aardig wat heb, genoeg om nu een hele dag te draaien, als ik niet zoek en luister naar werk van Cyrillus Kreek dat gelukkig op Youtube te vinden is en wiens “Mu süda, ärka üles” een openbaring voor me was. Zijn Requiem mag er trouwens ook zijn…

Een uitvoering door het Eesti Filharmoonia Kammerkoor o.l.v. dirigent Daniel Reuss van “Mu süda, ärka üles” van hun ONDINE-plaat “Mendelssohn Psalms Kreek” uitgbracht in 2012 (opnamen van 2009) haal ik hier binnen – duurt slechts 1:39 minuut. Krijg je een indruk van hoe het concert afgesloten werd.   


Mu süda, ärka üles
Ja kiida Loojat lauldes,
Kes kõik head meile annab
Ja muret ikka kannab.


Su heldus jäägu mulle,
Mu süda templiks sulle:
Su sõna mind siin toitku,
Teed taeva poole näitku.


 
Komaan, ik doe ook een toegift: van dezelfde plaat track 2: van Cyrillus Kreek, Taaveti laul 22 [Davids psalm 22] "Mu Jumal! Mikspärast oled Sa mind maha jätnud?" [ "Mein Gott, warum hast du mich verlassen?"] – duur 4:23



En waarom niet nog van dezelfde plaat track 9: van Cyrillus Kreek, Taaveti laul 137, [Psalm 137], "Paabeli jõgede kaldail" ["By the rivers of Babylon"]. Nog steeds ‘t Eesti Filharmoonia Kammerkoor olv Daniel Reuss - duur 6:34