zondag 15 september 2019

Weer eens op dit #Spinoza-blog een stukje van Johann Sebastian Bach

 

't 5e deel, de aria "Lebens Sonne, Licht der Sinnen," uit
Johann Sebastian Bach's Cantate BWV 180 "Schmücke dich, o liebe Seele"
Koor en Orkeat van de J.S. Bach-Stiftung o.l.v. Rudolf Lutz. Soliste: sopraan Maria Cristina Kiehr.

Tekst van de Aria
Lebens Sonne, Licht der Sinnen,
Herr, der du mein alles bist!
Du wirst meine Treue sehen
Und den Glauben nicht verschmähen,
Der noch schwach und furchtsam ist.


zaterdag 14 september 2019

William Carroll’s strijd tegen #Spinoza en de Engelse deïsten die hij van Spinozisme beschuldigde

Mijn zoektocht begon met deze titelpagina die ik al eens eerder en recent weer  tegenkwam

Spinoza reviv'd: or, a treatise, proving the book, entitled, The rights of the Christian church, in the most notorious parts of it to be the same with Spinoza's rights of the Christian clergy, &c. And that Both of Them are Grounded Upon Downright Atheism. To which is Added, A Preliminary Discourse Relating to the Said Books, by the Reverend Dr. George Hicks. London: printed, and to be sold by J. Morphew, 1709 [books.google]

Wie was de auteur ervan? Verder zoeken liet zien dat de anonieme auteur William Carroll was. Als je Spinoza reviv'd in Google ingeeft krijg je diverse hits naar andere books.google en amazon waarin met stelligheid direct William Carroll als auteur wordt aangegeven. Ook Hathitrust dat dezelfde digitalisering brengt als bovenstaande van Google, vermeldt als auteur: Carroll, William, active 1700.

Stuart Brown, “Locke As Secret 'Spinozist': The Perspective Of William Carroll,” [In: Wiep Van Bunge & W. N. A. Klever (eds.), Disguised and Overt Spinozism Around 1700: Papers Presented at the International Colloquium, Held at Rotterdam, 5-8 October, 1994. BRILL, 1996, pp 216-234 – books.googleissuu – BookSC ] toont duidelijk aan dat Carroll de auteur geweest moet zijn. Je kunt bij Brown veel informatie over William Carroll vinden; en nog meer in zijn
Stuart Brown, » 'Theological politics' and the reception of Spinoza in the early English enlightment,«  in: Studia Spinozana #9 (1993), pp. 181-200

woensdag 11 september 2019

Logicus en filosoof Joel I. Friedman schreef veel over #Spinoza

Joel I. Friedman -still uit video zie eind van 't blog


Joel I. Friedman is Professor Emeritus, Department of Philosophy, University of California, Davis - UC Davis [cf.]. Er is van hem geen pagina met informatie te vinden. Wel had Justin Weinberg vijf jaar terug op een webpagina enige informatie over Joel Friedman, die hij o.a. van hemzelf had. Het ging Weinberg om het schema waarin Friedman de geschiedenis samenvatte van de laatste honderd jaar van ontwikkelingen in de wiskundige logica en fundering ervan: “Mathematical Logic and Foundations, 1847-1947.”


Joel Friedman liet aan Justin Weinberg weten:
I finished my doctoral dissertation at UCLA in 1966, in logic and foundations of set theory, providing a new theory, called STC (“the set theory of proper classes”), which turned out to be stronger than the von Neumann/Bernays/Goedel theory of sets and proper classes.  (For example, Tarski’s Axiom of Strongly Inaccessible Cardinals can be derived in my STC.)  My doctoral supervisor was the prominent logician and philosopher of mathematics, Abraham Robinson. He was a real prince of a man, as well as a great mathematical logician. From 1966 to 1971, logic and foundations was my exclusive field of research, and I was hired at UC Davis in 1967 to teach various courses in this area. After 1971, I branched out into other areas of philosophy, over the decades, primarily philosophy of mathematics and science, metaphysics, philosophy of mind, and early modern philosophy (Descartes, Spinoza, and Leibniz). Over the last 15 years, during my retirement, I have focused my research primarily in modal logic and philosophy of mathematics and science, developing a new philosophy called Modal Platonism (MP), first begun when I was a Visiting Fellow at Princeton University (1998-99), working with Bas van Fraassen. I can tell you this MP project is still thrilling to me. Lately during the last several years, I’ve been consulting about MP, with my old teacher/mentor at UCLA, David Kaplan, who was also on my doctoral committee with Robinson. Altogether van Fraassen, Otávio Bueno, Kaplan, and Bernard Molyneux (a UCD colleague) have been most instrumental in spurring me on to the completion of this project. My latest draft paper is called: “Modal Platonism is a Threat to Platonism”.
Hierna gaat hij door over de opzet en ontwikkeling van zijn “ML chart.”

maandag 9 september 2019

Carlos Fraenkel's Lemma #SPINOZA, BARUCH In de ENCYCLOPAEDIA JUDAICA, Second Edition


Carlos Fraenkel schreef het Lemma
SPINOZA, BARUCH (Bento, Benedictus) DE (1632–1677),
In de ENCYCLOPAEDIA JUDAICA, Second Edition, Volume 19, pp. 111-119.
Hij plaatste zijn tekst op zijn academia.edu-pagina



 
Ook het 19e deel - waarin het Spinoza-lemma - staat online: PDF Second Edition, Volume 19
Ik haal dit lemma dit blog binnen.

Eetcafé #Spinoza te Leeuwarden staat te koop....

… dat u het maar weet. [Cf.]


1 oktober 2019 komt de Italiaanse 'popsofie' van Rick DuFer, #Spinoza e popcorn.


Rick DuFer, Spinoza e popcorn. Da Game of Thrones a Stranger Things, capire la filosofia sparandosi un film o una serie tv. De Agostini,  01/10/2019 - 256 pagina's [cf., cf. en cf. voor meer informatie]

zondag 8 september 2019

Goce Smilevski's 'Gesprek met #Spinoza' verscheen mei 2019 in het Turks



Kenan Malik vergeleek in The Observer de tolerantie van Locke en #Spinoza.

Kenan Malik
Gisteren had Kenan Malik [over wie ik blogs had op 04-05-2013,  25-06-2013 en 06-08-2014] een groot artikel in The Observer. Het was vandaag te lezen in Pressreader. Ik heb de stukjes tekst daaruit "geknipt" en zo in Paint geplakt dat het in dit blog past (de opmaak is dus niet die van het origineel).
De titel van het stuk is enigszins merkwaardig: die past niet bij het betoog. Er was onlangs een onbekend manuscript van John Locke opgedoken, "Reasons for tolerating Papist equally with others," maar in zijn later gepubliceerde werk volgde Locke zijn eigen eerdere argumentatie niet. Locke was dus al nooit als helemaal echt  tolerant gezien.
Kenan Malik besluit zijn stuk aldus [vet van mij]:
“if we want to address questions of tolerance we would do far better to look to Spinoza than to Locke.”  

zaterdag 7 september 2019

International Symposium #Spinoza & the Arts - Passionate Reason

op vrijdag 4 en zaterdag 5 oktober 2019 in West Den Haag (onafhankelijk kunstcentrum in de voormalige Amerikaanse ambassade), Lange Voorhout 102, Den Haag.

voormalige Amerikaanse ambassade, ontworpen door Marcel Breuer
Met Moira Gatens (University of Sydney), Beth Lord (University of Aberdeen), Katja Diefenbach (Merz Akademie, Stuttgart ), Mogens Laerke (École Normale Supérieure de Lyon), Andrea Sangiacomo (Univ. Groningen), Torkild Thanem (Stockholm University), onder voorzitterschap van Baruch Gottlieb (In Canada geboren, verbonden aan Studium Generale of the University of Arts, Berlin).

Klik voor alle informatie, programma en abstracts van de sprekers op afbeelding

#Spinoza vaak vergeleken met het Boeddhisme en Hindoeïsme


Al vaker heb ik hierover blogs gehad [zie onder de links erheen]. Onlangs kwam ik enige recente teksten tegen die ik hieraan graag toevoeg.

 Deel cover OHM INFOMAGAZINE, 18e jg., april-juni 2012 [issuu]

  Kenneth Dorter, THOUGHT AND EXPRESSION IN SPINOZA AND SHANKARA. Symposium, vol. 18 no. 1 (Spring/Printemps 2014), pp. 216-235 - PDF
Abstract: Philosophers from traditions that are not only entirely different but apparently uninfluenced by each other sometimes show remarkable similarities. In the case of Spinoza and Shankara such similarities include the dual-aspect model according to which the apparent pluralism of the world rests on an inadequate perception of its one-ness, and the way the overcoming of that inadequacy is conceived as a liberation from the passions and an achievement of immortali-ty. A significant difference between the two, however, is that Spino-za's explanations are epistemologically conceived while Shankara's are conceived ontologically. Not that Spinoza lacked an ontology or Shankara an epistemology, but rather their explanatory approach-es emphasize the differences of the worlds within which they wrote.

vrijdag 6 september 2019

Jasper Geurink’s Master-bijdrage over #Spinoza’s parallelisme en de Idea Dei


Graag wijs ik op het uitdagende stuk – dat sommige bezoekers van dit blog zal interesseren - van
Jasper Geurink, Spinoza's parallelism and the idea of God. Discussion on the Idea Dei (Idea of God) and different kinds of parallelism in Part II of the Ethics. Master Course, Martin Lenz (RUG). Geplaatst op academia.edu.

Om hier duidelijk te maken waar het over gaat, citeer ik zijn
Conclusion: “In this essay we first encountered the hypothesis of Yitzhak Melamed that EIIP7 and the scholium develop two different kinds of parallelism; first the Inter-Attribute Parallelism (IAP) and second the Ideas-Things Parallelism (ITP). The first seems to be both an isomor- phic form of parallelism and one where there is an identity of the different modes of the at-tributes. In contrast with the IAP, which is a ‘blind’ parallelism, the ITP is representational; ideas are about their objects. The ITP is also isomorphic. But in contrast with the IAP, the ITP does not support an identity reading of the relation between an idea and its object, since the idea of God is a mode and therefore cannot be identical with Substance (its object). Alex Silverman agrees with Melamed here and mentions some quite convincing passages -for in-stance EIIP5Dem    that seem to indicate that an idea is always a mode. Nevertheless, by some textual exegesis of EIIP3S and EIIP1S I uncovered some promising passages that seem to suggest that the idea of God is identical with its object; God is both subject and object of his thinking. Or, as Spinoza put it in EIIP7S God, his intellect and what he understands are one and the same. And although this identification of the idea of God with its object supports the identity reading of the ITP, I am not entirely convinced it is the right one, since the evi-dence of Melamed and especially Silverman seems quite solid.”
Geurink behandelt twee artikelen:

donderdag 5 september 2019

Robert Cochran over #Spinoza's hospita

Het is niet vrij toegankelijk, maar voor degenen die toegang kunnen krijgen, wijs ik op een behoorlijk aantrekkelijk, lekker leesbaar artikel van
Robert Cochran, Spinoza's Landlady. In: The Missouri Review, Volume 42, Number 1, Spring 2019, 20-33 [te vinden op bookSC] 


Cochran heeft een interessant artikel samengesteld uit relevante Spinoza-literatuur. Opvallend vind ik dat hij geen gebruik heeft gemaakt van
J. Thomas Cook, Did Spinoza lie to his landlady? In: Studia Spinozana, #11 (1995), pp. 15-38 [PDF door mij hier bewaard]

Yoram Stein hoopt 23 oktober 2019 te promoveren op #Spinoza

We gaan er in Nederland weer een doctor in de Spinozakunde bij krijgen!
Op 23 oktober 2019 om 13.45 uur verdedigt Yoram Stein aan de Universiteit Leiden zijn dissertatie
Spinoza's Religion: The Importance of Religion in Spinoza's Thought and Its Implications for State and Society.


Jo Van Cauter over de veronderstelde relatie van #Spinoza met de Quakers


Jo van Cauter is tegenwoordig als lector verbonden aan het Instituut Politieke Wetenschap van de Universiteit Leiden [cf. - cf. ook zijn pagina op academia.edu]. Op woensdag 22 juni 2016 promoveerde hij op

Jo Van Cauter, Spinoza on History, Christ, and Lights Untamable [Faculteit Letteren en Wijsbegeerte Universiteit Genk, 2016; cf. PDF, door de auteur ook op academia.edu gezet]

In het blog van 5 maart 2018: »Spinoza vijfde evangelist of toch minstens “een Christelijck philosoph”?« schreef ik: “De lezing die Jo Van Cauter in december 2015 in Amsterdam voor de Ver. Het Spinozahuis hield over “Spinoza over openbaring, quakers en innerlijk licht’ [cf. blog], is nooit in de reeks Mededelingen in druk verschenen. Ik vermoed dat veel van de inhoud van die niet gepubliceerde lezing terecht is gekomen in het hoofdstuk van

woensdag 4 september 2019

#Spinoza-schilderij van Jorik Dzobava


 
Jorik Dzobava werd geboren in 1994 in Rusland en kwam op 6-jarige leeftijd naar België. Hij volgde Vrije Kunsten aan de Artesis Hogeschool Antwerpen (2015-2019)
Tijdens het tweede Biënnale Kunstenfestival van Aardenburg dat van 29 juni tot en met 18 augustus 2019 werd gehouden (thema: vrijheid vandaag), exposeerde hij drie olieverfschilderijen. [..]
"Zijn tweede werk is een portret van Spinoza, ook in die warme, aardse tinten, maar de blik van Spinoza lijkt je toe te spreken: “Ik mag dan al dood zijn, helemaal weg ben ik nooit, jullie kunnen niet meer zonder mijn gedachtegoed. Vrijheid en beperkingen horen nu voor eeuwig bij mekaar.” waarmee hij in de Verlichting de eerste aanzet gaf tot verdraagzaamheid. Spinoza (°1632) was een Joodse filosoof in een tijd  dat Nederland elke vijand van de Rooms-katholieke kerk omarmde." [Cf. en cf.]

dinsdag 3 september 2019

Don Garrett’s lemma #Spinoza, Baruch in The Cambridge Dictionary of Philosophy



Al eerder, in het blog van 15 juli 2017, meldde ik dat Don Garrett, van de University of North Carolina, Chapel Hill, de auteur is van het Lemma Spinoza, Baruch in The Cambridge Dictionary of Philosophy, [1995, 1999] edited by Robert Audi. De second edition staat gedigitaliseerd op archive.org. Al vaker heb ik gezegd “dat ik gek ben” op zulke lemma’s, zeker als ze gescherven zijn door deskundige Spinoza Scholars. Ik heb dan ook besloten dit al op internet toegankelijke lemma, alsnog naar dit blog te halen. Eerder meende ik dat de tekst daarvoor misschien te lang is, maar dat vind ik niet meer (de tekst 14-punts en regelafstand van tenminste 17 pt geeft 6 A-4tjes]

zondag 1 september 2019

Actie volgens #Spinoza: handelen volgens het verlangen dat ons bewoont

Mooie spreuk - Actuando conforme al deseo que nos habita - van de website die enige dagen terug met deze afbeelding bij een artikel in de geest van Spinoza kwam: "La alegría como acto de Resistencia." [Vreugde als een daad van weerstand.]


James Sikkema’s PhD-thesis over #Spinoza’s “Virtual Mereology”


Ik kom op dit blog via deze dia in Philip Turetzky’s Spinoza-course 17th-18th Century Philosophy [cf. academia.edu]
“[A] virtual whole…is understood to be a unique particular that is neither composed out of nor divisible into proper parts.  It is neither the sum of its parts, nor is it something other than its parts.  It is itself a power (virtu) expressing itself in different ways in different regions of itself.  Its parts are, therefore, themselves powers that are inseparable from the whole and are only distinguishable within it by their capacities [what they can do]… a virtual whole is a unique power whose parts are inseparable from it and are only distinguished according to their capacities to act in a certain way… A virtual whole exists as acting; that is, its activity is indivisible from its being (IP 34-5; IP 17c2).”
James Sikkema “A Virtual  Whole? Spinoza on the
Nature of Infinity and the Infinity of Nature”

Dit deed mij verder zoeken naar deze James Sikkema. Een artikel met precies bovenstaande titel vond ik niet, maar wel andere en vooral zijn dissertatie.
Over James L. Sikkema

Sikkema promoveerde op
James L. Sikkema, Virtual Mereology: Power, Affect, and Relation in Spinoza's 'Ethics'. PhD-thesis, McMaster University, June 2015 -[cf. McMaster University, aldaar PDF te downloaden]

VIII Colóquio Benedictus de #Spinoza; 17-20 sept. 2019 in UECE, Brazilië



zaterdag 31 augustus 2019

De #Spinoza familiegelijkenis is treffend


Sucio Spinoza

B.J.H. Ovink (1862 - 1944), neokantiaan en christen, verklaarde #Spinoza „zeker geen atheïst" [2]

In vervolg op het blog van gisteren over prof. dr. B.H.J. Ovink die een boekje schreef over Spinoza -
Dr. B.J.H. Ovink, Spinoza. Baarn: Hollandia Drukkerij, 1914 [Onze groote mannen; Serie I, no. 5] - 48 pagina’s [het staat gedigitaliseerd in Delpher] -
breng ik hier de recensie door Willem Meijer in het Tijdschrift voor Wijsbegeerte, 8e jg. (1914), pp. 71-75.
Vermeldenswaard is nog dat Ovink en Meijer samen in de redactie van dat tijdschrift zaten.

vrijdag 30 augustus 2019

XVI Colóquio Internacional #Spinoza; 2-5 dec. 2019 in Rio de Janeiro


Maarten van Buuren werpt Kretenzisch licht op #Spinoza

[MvB blijft maar op mijn zoekpad komen...]
Voor wie nog een bestemming zoekt voor de 2e week van juni 2020 het volgende

B.J.H. Ovink (1862 - 1944), neokantiaan en christen, verklaarde #Spinoza „zeker geen atheïst" [1]



Prof. dr. B.J.H. Ovink
Mijn zoektocht voor het blog van eergisteren over Julius de Boer naar een bespreking van zijn boekje Spinoza in het Tijdschrift voor Wijsbegeerte die niet te vinden was, deed mij wel stuiten op de bespreking door Willem Meijer van het Spinoza—boekje van B.J.H. Ovink.
Na (of misschien tegelijk met) de serie Groote Denkers, gaf de Hollandia-drukkerij te Baarn ook een reeks uit “Onze groote Mannen”, waarin een boekje over Spinoza door prof. dr. B.H.J. Ovink was opgenomen – zijn voorletters in deze advertentie abusievelijk verwisseld:
 

woensdag 28 augustus 2019

Julius de Boer (1873-1966) Bollandiaan die meermaals over #Spinoza schreef

Tot mijn verbazing is er geen enkele pagina over deze Julius de Boer, (zenuw)arts/psychiater, dichter en filosoof te vinden. Ook de DBNL die een pagina over hem heeft, geeft geen biografische informatie. Dat ik in de kop van dit blog zijn levensdata kon geven, lukte mij na veel zoekwerk, voornamelijk in het kranten en tijdschriften-overzicht van de KB, Delpher genaamd. Ik geef enige berichten die ik uit Delpher opdiepte, zoals
 
Hij was dus psychiater in Zeist, schreef diverse monografieën (waarover zo dadelijk meer), en was, zoals blijkt uit het volgende bericht, getrouwd met schilderes Cor de Boer-Sinia. Zie hier en hier zijn genealogie. Uit de laatste blijkt dat hij en Cornelia Maria Sinia in 1905 getrouwd zijn.
 
Toen ik deze gegevens had, zag ik dat de DBNG, Digitale Bibliografie Nederlandse Geschiedenis, deze pagina over hem had: ze vermelden al zijn namen, dat hij medicus was en dichter. Maar dat laatste is niet genoeg.

maandag 26 augustus 2019

#Spinoza zou zich in de titel Harmonia artificiosa hebben kunnen vinden.


Het is weer eens de hoogste tijd voor muziek op dit blog.
Afgelopen vrijdag is het Festival Oude Muziek in Utrecht begonnen, dat doorgaat tot a.s. zondag 1 september. In de beginaren van dat festival heb ik vaak vele concerten bijgewoond; in die eerste jaren waren ook veel meer concertjes gratis toegankelijk. Nu zijn de zgn. Fringe-concerten van jonge aankomende musici gratis toegankelijk; zo ook op zondag 1 september [Cf.].


Dan zal ook de Partia V in g van de Harmonia artificiosa-ariosa van Heinrich Franz Ignaz Biber (1696) worden gespeeld. Hier laat ik daarvan het laatste, vijfde deeltje, de Passacaglia, horen - gespeeld door Musica Antiqua Köln o.l.v. Reinhard Goebel (van hun ARCHIV-CD die 3 nov. 2003 uitkwam).

zaterdag 24 augustus 2019

Wilhelm Windelband (1848 – 1915) hield in 1877 een herdenkingsrede bij #Spinoza’s 200e sterfdag


Wilhelm Windelband [afbeelding van hier geleend]
Wilhelm Windelband, geboren 1848 in Potsdam als zoon van een ambtenaar, gestorven 1915 in Heidelberg, geldt met na hem zijn student Heinrich Rickert als het hoofd van de südwestdeutschen Schule des Neukantianismus. Na werkzaam te zijn geweest in Leipzig, Zürich, Freiburg en Straßburg werd hij in 1903 filosofieprofessor aan de Ruprecht-Karls Universität in Heidelberg, waar hij medegrondlegger was van de Heidelberger Akademie der Wissenschaften.

In Leipzig gaf hij diverse lezingen: over de filosofie van Jacobi, over Spinoza's kennisleer, en zo meer. Zijn lezing over Spinoza hield verband met zijn universitaire leeropdracht aldaar in het wintersemester van 1874/75: “Philosophische Gesellschaft mit Besprechungen über Spinoza's Ethik.” In april 1976 werd hij benoemd als filosofieprofessor in Zürich. Daar hield hij in 1877 de rede: Zum Gedächtnis Spinozas: An seinem zweihundertjährigen Todestage, 1877; gesprochen an der Universität Zürich. [Zie onder de link naar die tekst]
Een jaar later verscheen zijn
Wilhelm Windelband, Die Geschichte der neueren Philosophie in ihrem Zusammenhange mit der allgemeinen Cultur und den besonderen Wissenschaften dargestellt. 2 Bde. Leipzig 1878–1880. Bd. 1: Von der Renaissance bis Kant. 1878. VIII, 580 S. Bd. 2: Die Blüthezeit der deutschen Philosophie. Von Kant bis Hegel und Herbart. 1880. VI, 398 S.
In het eerste deel
schreef hij uitgebreid over Spinoza.
Nadat hij enige jaren later over de klassieke filosofie had geschreven verscheen vervolgens zijn:
Wilhelm Windelband Geschichte der Philosophie. Freiburg Breisgau, 1892. 516 S.
Dit werd vervolgens meermalen herdrukt als:
Wilhelm Windelband, Lehrbuch der Geschichte der Philosophie [bv. 3., durchges. Aufl., 1903.]

11 sept. 2019 in Istanbul conferentie over: #Spinoza en Ethiek in politiek, media en merkcommunicatie


donderdag 22 augustus 2019

#Spinoza over Acquiescentia in se ipso


Daarover had ik al eens een blog van  01-05-2011: ‘Acquiescentia in se ipso” - ik verwijs ook naar het blog van 17-09-2013: “Spinoza's samenvatting van zijn Ethica”, waarin eveneens acquiescentia voorkomt.

Op 31 januari 2018 had ik het blog: “Clare Carlisle wint met »Spinoza's Acquiescentia« prijs Beste artikel in 2017 van The Journal of the History of Philosophy.”

Op zich had ik eigenlijk geen aanleiding om weer eens over dit in Spinoza’s leer belangrijke begrip te schijven. Aanleiding dat ik hier een klein overzicht van specifieke literatuur breng, is een recente upload naar Academia.edu van een artikel over aquiescentia door een Will Cox, waarin tot mijn verbazing het gelauwerde artikel van Clare Carlisle niet voorkomt. De link naar Cox’s artikel zal ik aan het eind geven.  
Afbeelding uit nog weer een blog over acquiescentia, nl. dat van
 27-04-2014: "Komen trots en zelfvoldoening voort uit interne of uit externe oorzaak?"

#Spinoza en het ecologisch denken - een kritiek op Arne Naess

In het verlengde van de VHS Spinoza-zomerweek 2019 over "Spinoza en het ecologische denken" [cf. blog]  (die ik niet heb kunnen bijwonen), lijkt het me wel aardig nog te wijzen op het artikel dat de schrijfster onlangs naar academia.edu bracht:

Juliana Merçon, ENVIRONMENTAL ETHICS AND SPINOZA'S CRITIQUE OF ANTHROPOCENTRISM. In: ETHICA |  Rio de Janeiro, Vol 18, N.2 (2011), p. 161-173 - cf. academia.edu

woensdag 21 augustus 2019

#Spinoza - portret-lithografie van Josef Budko


In: Sch. [Schemarya] Gorelik, Jüdische Köpfe. Lithographien von Josef Budko. Berlin: Fritz Gurlitt, 1920 [aangeboden op ebay]

dinsdag 20 augustus 2019

”In de voetstappen van Johan en Cornelis de Witt” met gids Jossi Efrat


Johan de Witt (1625 - 1672) was de machtigste man in Nederland gedurende 19 jaar. In 1653 werd hij raadpensionaris (tegenwoordig te vergelijken met premier, maar de Witt had nog meer macht). Op 4 augustus 1672 was hij genoodzaakt af te treden i.v.m. zijn beleid in het `rampjaar`, en de invasie van het Franse leger, dat Nederland toen met de ondergang bedreigde. Er waren eerder enige aanslagen op zijn leven. Zijn oudere broer Cornelis (1623 - 1672) was zijn naaste vriend en medewerker. Cornelis was o.a. vele jaren burgemeester van Dordrecht. Was ook actief bij de admiraliteit, en eigenlijk degene die het feitelijk gezag voerde over de vloot van Michiel de Ruyter toen zij samen de beroemde en succesvolle tocht naar Chatam lanceerden, in juni 1667. De broers zijn samen gelyncht en vermoord - in den Haag. 

In 2019 zijn er twee identieke historische excursies, die een goed beeld geven op de levensloop van de broers: op zondag 1 september en op zaterdag 14 september. Het zijn eigenlijk twee wandelingen op één dag, elk van ca. 3 uur, en alleen in de binnensteden van den Haag en van Dordrecht. Het reizen tussen deze steden kan met eigen auto maar kan ook met de trein.
Op gekozen data is het oude stadhuis van Dordrecht toegankelijk voor bezoekers, (wat het meestal niet is.)

 Programma

#Spinoza-excursies zomer 2019: ‘in de voetsporen van Spinoza’

                             Ook dit jaar organiseert Jossi Efrat weer zijn bekende Spinoza-excursies.
                             Op zijn verzoek breng ik in dit blog zijn informatie hierover.


Het is mogelijk op één dag alle woonplaatsen van Spinoza te bezoeken! 
    De gids Jossi Efrat, geboren in de Amsterdamse Spinozastraat, woonde als kind op een paar honderd meter afstand van Spinoza's ouderlijk huis.
Op de zondagen 25 augustus en 22 september 2019 worden deze identieke excursies gehouden, waarbij te voet wordt gelopen langs de plaatsen waar Spinoza ook heeft verbleven. De deelnemers krijgen vele 17e en 18e eeuwse plaatjes, en men zal zich een voorstelling kunnen maken hoe het er toen uitzag, door deze tekeningen te vergelijken met de gebouwen en het straatbeeld van nu. 

     Vervoer is met eigen auto. Men kan ook met een deel van de excursie meegaan. Op zondag is parkeren meestal gratis. Wie niet over eigen auto beschikt kan waarschijnlijk gratis meerijden met anderen.

 Programma:

Yitzhak Melamed's review van Don Garrett's Nature and Necessity in #Spinoza

Graag attendeer ik op het review door Yitzhak Melamed van Don Garrett's boek, Nature and Necessity  in Spinoza's Philosophy (Oxford University Press, 2018 - cf.  blog) dat zal verschijnen in The Philosophical Review en dat hij - zoals hij meestal doet - al als DOC-document op zijn academia.edu-pagina plaatste. Het is een uitvoerige, gedegen en waarderende bespreking.

Maar goed dat hij in zijn review niet de aanvankelijk door de uitgever foutief verspreide titel met foute volgorde van Necessity and Nature gebruikte. Met die foute titel kondigde Melamed het echter wel aan op academia.edu!

Hier neem ik Melamed's openingsalinea over, waarna hij gedetailleerd de delen en hoofdstukken bespreekt:

The publication of Garrett’s Nature and Necessity in Spinoza’s Philosophy is a major event in the study of modern philosophy and Spinoza in particular. The book collects most of Garrett’s articles on Spinoza which appeared between 1979 and 2017. During these four decades the study of Spinoza in the Anglo-American world has undergone a dramatic transformation, as the previously disreputable and poorly understood metaphysician has acquired preeminence and wide respect as a highly original, systematic, and audacious thinker. Currently, the study of Spinoza appears to be the most thriving and innovative of subfield within the wider discipline of the history of philosophy. Garrett deserves a significant part of the credit for this present state of affairs, due both to his outstanding scholarship and to his influential mentorship and support of younger scholars.

maandag 19 augustus 2019

Had #Spinoza kennis van het werk van Johannes Marcus Marci (1595–1667)?


Nieuw voor mij was de mededeling van Oberto Marrama in de § “Heritage and Rupture with the Tradition” in zijn lemma “Spinoza, Baruch” [cf. vorige blog]
Conversely, nothing conclusive can be said about Czech physician Johannes Marcus Marci (1595–1667), sometimes regarded as a precursor of some aspects of Spinoza’s psychological theory.


Engraved portrait of Czech doctor of philosophy and medicine Ioannes Marcus Marci (also known as Joannes Marcus Marci, and as Jan Marek Marci), who taught over thirty years at Prague's Charles University. Marci was not only a personal physician to two emperors, but he studied epilepsy, the mechanics of colliding bodies, and the refraction of light. [Cf.]
Cf. Wikipedia over Jan Marek Marci, Boheemse arts en wetenschapper, rector van de universiteit van Praag.
Het Lemma Benedict Spinoza in The Catholic Encyclopedia. New York: Robert Appleton Company, verscheen in 1912 en was van de hand van Stanislaus von Dunin-Borkowski, [cf.]. Daarin is te lezen:
His [Spinoza's] later psychology shows extraordinary similarities with the teachings of Marcus Marci and of Glisson.
Katerina Solcova en Stanislav Sousedik, auteurs van het lemma Marci, Johannes Marcus in dezelfde Encyclopedia of Renaissance Philosophy [cf. PDF], waarheen ook Oberto Marrama verwijst, schrijven:
Dunin Borkowski (Der junge Spinoza, München 1910, p. 353) stressed partial similarities between Marcus’ and Spinoza’s views. Nevertheless, in this respect it should be taken into account that Marcus, unlike Spinoza, was a dualist distinguishing between the created world and its creator.
In het exemplaar dat op archve.org gedigitaliseerd staat is op p. 353 niets te vinden over Marci (wellicht gebruikten zij de Zweitauflage vom Der Junge De Spinoza (1933), innerhalb eines vierbändigen Werkes?), maar vinden we vanaf p. 383 §5. Zeitgenössische Quellen der Psychologie Despinozas” waarin we over Marcus Marci en Glisson kunnen lezen. Ik haal die pagina’s hier naar binnen:

zondag 18 augustus 2019

Oberto Marrama schreef het lemma #Spinoza, Baruch

voor de Marco Sgarbi (ed.), Encyclopedia of Renaissance Philosophy, Springer, 2018 (digitaal), 1st ed. 2021 edition (27 Jan. 2021 - volgens Amazon) 

Entry Spinoza, Baruch (waarom niet Benedict?)
cf.
academia.edu en PDF bij Springer


Zie hier voor alle lemma's waarin Spinoza voorkomt in de Encyclopedia of Renaissance Philosophy

Ik vind het een goed opgebouwd en helder stuk. Jammer en lastig vind ik het dat Marrama zijn verwijzingen naar Spinoza niet doet op de gebruikelijke wijze, maar dat hij naar pagina's verwijst in Engelse edities van Spinoza's werk.
 
Opvallend vind ik in zijn References onder Primary Literature de verwijzing naar
Spinoza. 1999–. OEuvres complètes. 5 Vols, ed. Pierre-Françoi [sic] Moreau. Paris: PUF. [die zijn nog niet alle verschenen, deze maand zou "Œuvres IV - Éthique" uitkomen]

zaterdag 17 augustus 2019

Wilhelm von Reichenau zag #Spinoza als der fundamentlegende Meister des Monismus


Wilhelm von Reichenau stelt mij voor een raadsel. Hij schreef n.a.v. een prijsvraag

Wilhelm von Reichenau, Die Monistische Philosophie Von Spinoza Bis Auf Unsere Tage. Gekrönte Preisschrift. Köln & Leipzig: Eduard Heinrich Mayer, 1881; 2., m. e. neuen Vorw. verm. Aufl. 1884, - XX, 348 pp. – cf. archive.org
Zweites Kapitel: “Benedict Spinoza,” S. 26-42 [rechtstreeks archive.org]

Hoe merkwaardig dit motto op de titelpagina:

Uit de 16 pagina’s tekst over Spinoza, wordt duidelijk hoe de auteur dit in Spinoza leest.

Wat ik me nu afvraag: is de auteur van dit werk dezelfde als de Wilhelm von Reichenau, die als “naturforscher” en “deutscher Paläontologe” bekend is [cf. wiki], van wie de levensdata zijn: 1847 - 1925. Uit niets echter blijkt of is af te leiden dat deze laatste zich met een studie als de onderhavige bezig kan hebben gehouden. Het zou dus evengoed om twee verschillende personen kunnen gaan.  Toch krijgt de auteur van het gekrönte Preisschrift bij archive.org, maar ook bij Hathitrust de geboortedatum van de "naturforscher”.  
De indruk dat het toch om één en dezelfde persoon gaat, is te ontlenen  aan wat Reichenau in zijn Vorwort schrijft, dat ik hierna overneem. En aan het feit dat het daarin genoemde tijdschrift “Gaea. Natur und Leben,” dat onder redactie stond van Dr. Hermann J. Klein, uitgegeven werd door dezelfde Ed. H. Mayer uit Köln und Leipzig als door wie het hier besproken boek werd uitgegeven.
Maar als het om één en dezelfde persoon gaat, waarom wordt er dan in de teksten die op internet over hem te vinden zijn, niets gezegd over bovenstaand werk? Aan een “gekrönte Preisschrift’ ga je toch niet voorbij?