Monnikhoff, Johannes (1707-87) - bestrijder van #Spinoza [een aanvulling]

Portret-lithografie van Johannes Monnikhoff (1707-1787) van L. Steinmeier, gedateerd 1783 [cf. RKD]

Johannes Monnikhoff was heelmeester te Amsterdam, vooral gespecialiseerd in de herniologie, die – in het kielzog van Willem Deurhoff - ook veel studie maakte van Spinoza. Ik schreef over hem een blog op 21-11-2012: ‘Johannes Monnikhoff (1707 – 1787) en zijn kritische fascinatie voor Spinoza.” Daarbij maakte ik flink gebruik van en gaf links naar studies van Lotte Jensen, degene die tot heden het meest en diepgaand studie van hem en Spinoza maakte. Daar veel van de in dat blog gegeven links niet meer werken, daar de betreffende documenten ofwel verwijderd of verplaatst zijn, deze aanvulling. Dat geldt b.v. voor haar zeer informatieve artikel

Lotte Jensen, “Johannes Monnikhoff. Bewonderaar en bestrijder van Spinoza.” In: Geschiedenis van de Wijsbegeerte in Nederland, Jr. 8 (1997) nr. 1/2, pp. 5-32

Door haar met dit PDF ooit naar internet gebracht; maar daar die link niet meer werkt, heb ik het stuk via Internet Archive opgehaald en de dubbele pagina’s als enkele pagina’s overgenomen zodat het beter print- en leesbaar is en het PDF ervan hier geplaatst. Het artikel eindigt aldus: “De conclusie lijkt me dan ook gerechtvaardigd dat Monnikhoff weliswaar een grote belangstelling voor Spinoza had, maar dat Monnikhoff diens ideeën in de eerste plaats afkeurde, mede daartoe aangespoord door de lectuur van de door hem zo bewonderde Deurhoff."

Over Deurhoff schreef

Henri Krop, “Radical cartesianism in Holland: Spinoza and Deurhoff.” In: Wiep Van Bunge & W.N.A. Klever (eds.), Disguised and Overt Spinozism around 1700 [Papers Presented at the International Colloquium, Held at Rotterdam, 5-8 October, 1994]. Leiden: Brill, 1996. Het hoofdstuk is in z’n geheel te lezen bij books.google. Krop behandelt de vraag of Deurhoff een Spinozist was, die hij ambivalent behandelt met: “ja en nee”.

Bij zijn dissertatie in 1990 [Johannes Bredenburg (1643-1691). Een Rotterdamse collegiant in de ban van Spinoza] had Wiep van Bunge in de volgende stelling een scherper antwoord gegeven:

8. Willem Deurhoff was geen volgeling maar een criticus van Spinoza. Dat het B-manuscript van Spinoza's Korte Verhandeling afkomstig is van Deurhoffs leerling Johannes Monnikhoff, bewijst allerminst dat Monnikhoff een spinozist was. [Cf.]

 ________

Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 8(1930) – P.J. Blok, P.C. Molhuysen [DBNL]

Johannes Monnikhoff, “Beschrijving van Spinozas leeven”, Chronicum Spinozanum, IV (1926), pp. 201-219 [deels, voorzover het handelt over Franciscus van den Enden, hier PDF]

Johannes Monnikhoff, Ontleed-, heel- en werktuig-kundige zamenstelling: ter ontdekking van de bizondere plaatsen, oorzaaken, kenteekenen, toevallen, en geneesingen der scheursels, of breuken. Dirk Onder de Linden, 1750 - 146 pagina's - books.google ook books.google e.a.

  

L.E. Jensen, Johannes Monnikhoff (1707-1778). Kritische voorrede. In: Geschiedenis van de wijsbegeerte in Nederland, Jg 8, 1997, 1/2, pp. 32-44 [Cf. en PDF elders] Daarbij was geen plaats meer voor de

HERTALING (door Lotte Jensen) van J. Monnikhoff, Voorrede [cf. PDF]

Commentaar op Deleuze's #Spinoza: Practical Philosophy

Je kunt gelijk hebben en tegelijk nogal overdrijven...

Eetcafé Spinoza heeft andere eigenaren

Eetcafé Spinoza, gevestigd aan de Eekwal in Leeuwarden - sinds oktober [=september] te koop [cf. blog] - is per 1 dec. 2019 verkocht; de nieuwe eigenaren Ralph Pol en Jan Willem Schoot, zullen voorlopig niets veranderen aan Spinoza. [Cf. Leeuwarder Courant]. Hoewel, lees hier een bericht van 11 dec. 2019 over: "Nieuwe invulling Eetcafé Spinoza en theaterrestaurant Descartes."

Hannah Laurens schreef geslaagd boekje over Adriaan Koerbagh en #Spinoza

De – zo meen ik, in sterke mate vooral door Hannah Laurens samengestelde - tentoonstelling over Adriaan Koerbagh (1633-1669), “Eerherstel voor een Dwarse Denker” die momenteel (die sinds 15 november tot 15 maart 2020) in museum Het Spinozahuis loopt en daarna te zien zal zijn in de Embassy of the Free Mind in Amsterdam en daarna van 5 september tot 5 december 2020 in de Kapel van Het Weeshuis in Culemborg, wordt begeleid door dit aardige boekje van de gastcurator van ‘t spinozamuseum

Hannah Laurens, De rede: bron van geluk voor iedereen. Inleiding tot de filosofie van Adriaan Koerbagh 1633-1669. Uitgeverij Vantilt, november 2019 | paperback | 12,5 x 20 cm. | 136 pagina’s | € 14,50

Het is een fraai uitgegeven boekje, voorzien van vele illustraties. Maar vooral toegankelijk geschreven. Het boekje biedt een overzicht van het wijsgerig gedachtegoed van de radicale verlichtingsfilosoof, ingedeeld in vier hoofdstukken [1] (Meta)fysica: over het wezen van de wereld en over God; [2] Koerbaghs kennistheorie: over het verschil tussen weten en gelven, en over het volgen van de rede; [3] Geluk: het eeuwige leven en Koerbaghs seculiere ethiek en [4] Kerk en staat: de rede als basis voor wereldlijke macht en een tolerante godsdienst.

Het werkje voegt werkelijk iets toe aan de al bestaande inleidingen, waarvan ik onderaan een overzicht geef: het geeft, zoals de ondertitel aangeeft, een “inleiding tot de filosofie van Adriaan Koerbagh.”

#Spinoza-tekening van Bugün Ne Çizsem

[cf. https://piktag.xyz/hashtag/spinoza ]

John Barton neemt in De Bijbel #Spinoza behoorlijk serieus

John Barton, De Bijbel. Het boek, de verhalen en hun geschiedenis. Vert. Ton Heuvelmans, Aad Janssen en Marianne Palm. De Bezige Bij, nov. 2019 - 768 blz.

In de Trouwrecensie: Origenes (185-254) merkte al eeuwen voor Spinoza op dat alleen domoren het bijbelse scheppingsverhaal voor waargebeurd zouden houden.

Books.google laat zien dat Spinoza er vaak en serieus  in voorkomt.

Momenteel loopt in Rio de Janeiro 't XVI Colóquio Internacional #Spinoza