Voorjaarscursus van de VHS wordt wintercursus en het onderwerp: Spinoza’s Briefwisseling

Op de website van de Ver. Het Spinozahuis is te lezen:

In 2018 wordt de wintercursus in het Spinoza Lyceum in Amsterdam georganiseerd op 20-01; 03-02; 24-02 en 17-03. Onderwerp zijn de brieven van Spinoza. Uitgeverij De Wereldbibliotheek heeft de Briefwisseling van Spinoza inmiddels in herdruk genomen. De winkelprijs voor deze 2edruk wordt 39,99 euro. Het boek zal tijdig verkrijgbaar zijn in de reguliere boekhandel. U kunt zich nu reeds voor de wintercursus aanmelden bij de secretaris. De kosten van de cursus bedragen 50,00 euro, waarvoor u na afloop pas een factuur ontvangt.

Wat verstaat Spinoza eigenlijk onder “eeuwige waarheden”?

Met het oog op de discussie die loopt op het blog “Ja, het wezen van een ding is een eeuwige waarheid,” ben ik op zoek gegaan naar of er zich mensen hebben bezig gehouden met wat Spinoza onder ‘eeuwige waarheden’ verstaat. Er zal vast wel in de grote hoeveelheid secundaire Spinoza-literatuur hier en daar aandacht voor geweest zijn. Zo heeft Jonathan Bennett in zijn A Study of Spinoza's 'Ethics' ( 1984) in §82 “The minds’s eternity” enige beschouwingen over Spinoza's eeuwige waarheid-notie. Maar we weten hoe Bennett over dat gedeelte van de Ethica denkt, en  ik weet dan niet of het verstandig is hem hierbij te betrekken. Iets interessantere beschouwingen zijn te vinden bij Richard Mason, The God of Spinoza: A Philosophical Study, in Hoofdstuk 10 “Understanding eternity,” waar hij met Bennett in discussie gaat, maar ook met Spinoza zelf. Over ons onderwerp (of de menselijke essentie een eeuwige waarheid is) komen we niets te weten, maar zeker de moeite waard om de passages die hij wel biedt, nog eens na te lezen.

Ik vond slechts de volgende twee wat uitvoeriger beschouwingen: van Richard Pflugbeil die er in 1902 zijn dissertatie aan wijdde, en een hoofdstuk van Jean-Luc Marion in zijn boek uit 2007. Beiden behandelen Spinoza’s ‘eeuwige waarheid’-begrip in het licht van Descartes. De laatste betrekt er ook de TTP bij, dat doet Pflugbeil niet. Voor zover ik kan nagaan wordt de kwestie die bij ons aan de orde is niet behandeld, maar misschien leidt het toch tot beter begrip van Spinoza in dezen.

Jean-Luc Marion, “Creation of the Eternal Truths: the Principles of Reason - Spinoza, Malebranche, Leibniz.” In: Jean-Luc Marion, On the ego and on God: further Cartesian questions. New York: Fordham University Press, 2007: 116-138. – books,google – de passage over Spinoza is daar in z’n geheel te lezen.

Richard Pflugbeil, Der Begriff der ewigen Wahrheiten bei Leibniz. Mit einer einleitenden Übersicht der Geschichte dieses Begriffs in der christlichen Philosophie, bei Descartes und Spinoza. Inaugural. Dissertation. Leipzig: Schmidt, 1902. - 43 pp. – archive.org.

Uit deze dissertatie neem ik hieronder het hoofdstukje over Spinoza over. De tekst staat vol onvertaalde passages in het Latijn waar ik – voor de goede bruikbaarheid hier -een vertaling bij zocht.

Groningse dichter Atze van Wieren ontdekte Spinoza. "Ja, er is veel eeuwigheid in mij.”

Drie weken terug, op zaterdag 30 september 2017, verscheen de derde dichtbundel van de Groningse dichter

Atze van Wieren, Eeuwig leven. IJzer, 2017 – 80 blz. €14,50

In deze bundel staat het idee centraal dat het universum begin noch einde heeft en dat de mens geroepen is zijn plaats daarin te bepalen en, belangrijker, zin moet zien te geven aan zijn korte verblijf op deze planeet. [IJzer]

Vandaag verscheen in Dagblad van het Noorden een artikel van Joep van Ruiten over de bundel en een gesprekje met de dichter, getiteld “Atze van Wieren: De ontdekking van het eeuwig leven.” [Cf.]

“Vijftien jaar geleden zat ik op de knieën in De Slegte in Leeuwarden en trok ik de Ethica van Spinoza uit de kast”, vertelt hij.

“Het was een oud boekje. Ik sloeg het open. Eerste hoofdstuk: ‘Over god’. Verder bladerend stuitte ik op de opmerking ‘Als je nog in een persoonlijke god gelooft, kan ik je niet serieus nemen’. Boek gekocht. Boek gelezen. Wat beslist niet meeviel, want het zijn net wiskunde-formules. Maar ik heb doorgezet en toen werd ik gegrepen.”

Zie verder bij Dagblad van het Noorden en de website van Atze van Wieren

The Baruch Spinoza Handbook will answer all of your needs, and much more.

Ik wist niet wat ik zag (was nog niet eerder op mijn pad tegengekomen):

Eliana Webster, The Baruch Spinoza Handbook - Everything You Need To Know About Baruch Spinoza. Emereo Publishing, 2016 [cf. Kobo]

De titel die ik dit blog meegeef, komt uit de blurb.

Je kunt het hier inkijken en versteld staan van de zeer gevarieerde hoofdstuktiteltjes: het kijkt wel een verzameling blogs... Enfin, nuttig 't 'n keer bekeken te hebben.

 

 

Ja, het wezen van een ding is een eeuwige waarheid

Dit blog is mijn antwoord op het gastblog dat Henk Keizer vanochtend inbracht: "GODS VERSTAND EN HET STERRENBEELD HOND (1/17S)", waarin hij onder andere zegt dat ik ten onrechte geschreven zou hebben dat volgens Spinoza het wezen van een mens een eeuwige waarheid is. Volgens hem was dat niet de opvatting van Spinoza. In dit blog zal ik aantonen dat Spinoza dat inderdaad schreef (meermaals) en dat hij meende wat hij schreef - en Henk zelf haal ik aan als mijn getuige...
   
In de TIE § 100 lezen we: “Voor het zwakke menselijke verstand zou het immers onmogelijk zijn om de reeks van veranderlijke individuele dingen te vervolgen, niet alleen omdat het er ontelbaar vele zijn, maar vooral ook omdat voor een en hetzelfde ontelbare omstandigheden er de oorzaak van kunnen zijn ofwel dat het bestaat ofwel dat het niet bestaat. Uiteindelijk is er tussen hun bestaan en hun wezen geen enkele relatie, of anders gezegd hun bestaan is geen eeuwige waarheid.” Onuitgesproken, maar duidelijk geïmpliceerd: hun wezen is een eeuwige waarheid. Dat is één plaats.

Website ASK vernieuwd

De Amsterdamse Spinoza Kring heeft z’n website een opfrisbeurt gegeven. Ziet er goed uit! Nu maar hopen dat er ook vaker nieuws op wordt gebracht – dat was een beetje achtergebleven. Maar deze vernieuwing is een goed teken.

 

Localizing Spinoza's Ethics?

't Departimento de Filosofia aan de Universidade de São Paulo, Brazilië organiseert op 31 oktober 2017 een bijeenkomst onder de titel “Localizing Spinoza’s Ethics,” waarbij op ’t affiche Spinoza een balk door z’n ogen krijgt! Zo doe je dat toch niet!